Μια ψυχή επιστρέφει στον πλανήτη Γη και παρατηρεί αλλά και επηρεάζει τους ανθρώπους. Τρεις τυχαίοι άνθρωποι, άγνωστοι μεταξύ τους, με την αλληλεπίδραση της ψυχής αρχίζουν να βιώνουν καταστάσεις, να ανακαλούν μνήμες και λάθη από το παρελθόν τους και να μεταμορφώνονται προς το καλύτερο. Εικόνες, ήχοι, τραγούδια και φωνές ξεπηδούν σαν αναμνήσεις αλλά και σαν οδηγοί στον δρόμο τους προς το μέλλον. Μέσα από όλη αυτή την εμπειρία ο καθένας τους στο τέλος επαναπροσδιορίζει τον «πραγματικό» άνθρωπο, και καταλαβαίνουν ότι ο καθένας τους είναι μοναδικός, αυθεντικός και πρέπει να αγκαλιάσει τον εαυτό του για να μπορεί να αγκαλιάσει και τους συνανθρώπους του. Μέσα από την αλληλεπίδραση του πραγματικού με το φανταστικό εξελίσσονται και μέσα από το παρελθόν και το παρόν βρίσκουν την ελπίδα για ένα φωτεινό ανθρώπινο μέλλον.
Η κυρία Στυλιανή, μια 85ετής γυναίκα από το Καταφύ μάς διηγείται την ιστορία της μέσα από το διαμέρισμά της στην πόλη, όπου μετοίκησε πριν από περίπου εβδομήντα χρόνια. Θυμάται τα τραγούδια του τόπου της, τους ανθρώπους του χωριού της, τις ιστορίες των γονιών και των γιαγιάδων της, τα φαγητά και τα έθιμά τους. Μια τελευταία ζωηρή αναπόληση των νεανικών της χρόνων, όπως τα έζησε η ίδια σε αυτό το μικρό χωριό των Πιερίων με την πλούσια ιστορία.
Μια μουσική και κουκλοθεατρική παράσταση που εστιάζει στην ιδιότητα και την ευθύνη του ανθρώπου, ως φορέα πολιτισμού, να παραμένει ενεργός σε οποιαδήποτε μετακίνησή του, είτε ηθελημένη είτε αναγκαστική, εντός ή εκτός των ορίων της χώρας του. Το έργο αυτό αναδεικνύει τον πολιτιστικό πλούτο που επιφέρει η μείξη των πολιτισμών, όπως αυτή έχει συμβεί και στην περίπτωση αυτού του μικρού χωριού του Νομού Κοζάνης, του Καταφυγίου.
Το έργο Στα ίχνη του νερού είναι ένα χοροθεατρικό ντουέτο που διερευνά την αφήγηση ιστοριών ως τελετουργία μνήμης, κοινότητας και «επιστροφής στον άνθρωπο». Στον πυρήνα της παράστασης βρίσκεται ο διάλογος ανάμεσα στο κινούμενο σώμα, το σώμα-αντικείμενο και το σώμα-ως-ήχο. Άμορφα υλικά και κινούμενα αντικείμενα εμψυχώνονται από τους περφόρμερ, εισερχόμενα σε μια διαρκή σχέση με το ζωντανό σώμα και αναδεικνύοντας την ανθρώπινη ευαλωτότητα.
Αφετηρία της δημιουργίας αποτελεί το απόσπασμα της Αν Μπόγκαρτ για τον νομαδικό ποιητή της ερήμου της Σενεγάλης, εκείνον που θυμάται πού βρίσκονται οι πηγές νερού και οδηγεί τη φυλή προς την επιβίωση – κυριολεκτική και μεταφορική. Όπως η φύση θυμάται μέσα από κύκλους και ρυθμούς, έτσι και ο άνθρωπος αυτοπροσδιορίζεται μέσα από ιστορίες και παραδόσεις. Στην παράσταση αυτή, και μέσα από τη σύμπραξη του χορού, του θεάτρου και του κουκλοθεάτρου, σώμα και αντικείμενο εναλλάσσονται σε ρόλους αφηγητή, μάρτυρα και πρωταγωνιστή, διερευνώντας τη σύγχρονη ανθρώπινη συνθήκη.
* Το κείμενο που ερμηνεύει ο ηθοποιός Giacomo Dominici προέκυψε από μια δημιουργική διαδικασία (Dada poems). Ακούγονται στα ελληνικά και ιταλικά αποσπάσματα από τα κείμενα: «Το Παράθυρο» Γιάννης Ρίτσος [από το βιβλίο Τέταρτη Διάσταση, εκδόσεις Κέδρος], «Theories of Performance” από τον Jay Besemer και «WJD: A Phenomenology» από Khashayar Mohammadi WJD [Gordon Hill Press & The Porcupine’s Quill].
Το εγχείρημα Ακροβολιστές εστιάζει στο ιστορικό γεγονός της παρουσίας των Σενεγαλέζων τυφεκιοφόρων (των Tirailleurs sénégalais) στη Φλώρινα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στόχος του έργου είναι η ποιητική ανάγνωση της εμπειρίας των νεαρών στρατιωτών που εξαναγκάστηκαν σε στράτευση από τη Δυτική Αφρική στα Βαλκάνια για να υπηρετήσουν στην πρώτη γραμμή και η ιχνογράφηση της διαδρομής τους σε παράλληλο ρυθμό με τα ιστορικά γεγονότα που καθόρισαν το πολιτιστικό παρελθόν, παρόν και μέλλον των τοπικών πληθυσμών της Μακεδονίας. Σε επιμέλεια της Χριστίνας Πετκοπούλου, η έκθεση και το δημόσιο πρόγραμμα επιδιώκουν να συγκροτήσουν έναν χώρο μνήμης και στοχασμού, περιλαμβάνοντας πρωτότυπες αναθέσεις έργων: μια φωτογραφική σειρά, ένα σύνολο αρχειακών παρεμβάσεων και αρχειακές εγκαταστάσεις από τον εικαστικό και φωτογράφο Γιάννη Χατζηασλάνη, μια ηχητική περφόρμανς, έργο της εικαστικού Μαρίας Σιδέρη σε συνεργασία με τον μουσικό Αντώνη Κωστόπουλο, και εκπαιδευτικά θεατρικά εργαστήρια της θεατροπαιδαγωγού Χαράς Λιόλιου.
Ο Εγγονόπουλος έχει αφήσει το αποτύπωμά του στο παλίμψηστο της νεοελληνικής ταυτότητας με ένα έργο που αντέχει στον χρόνο. Οξύτητα ποιητικού λόγου, εικαστική διεισδυτικότητα, αποθέωση του χρώματος, ελευθερία, γενναιότητα, «τρέλα» για ζωή και έρωτα. Υπερασπίστηκε το ρεύμα του υπερρεαλισμού με πάθος και πείσμα, συνομίλησε με την παράδοση με γνώση και τόλμη, οδεύοντας αέναα σε μια συνεχή υπέρβαση.
Δανειζόμαστε τον στίχο του «Δεν είναι εποχή για ποίηση…» για μια παράσταση γεμάτη μουσική και ποίηση, στο επισκέψιμο μνημείο της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Τορνικίου, κοντά στη Δεσκάτη Γρεβενών. Ο Σωκράτης Σινόπουλος υπογράφει την πρωτότυπη μουσική και συνδράμει μουσικά με το κουαρτέτο του. Ο αρχέγονος ήχος της λύρας συναντά την τζαζ και τη σύγχρονη μουσική.
Η σπουδαία Ρένη Πιττακή και ο Κώστας Βασαρδάνης ερμηνεύουν και συνομιλούν με τους μουσικούς, στις όχθες του Αλιάκμονα, λουσμένοι σε ένα μαγικό φως με φόντο αγριολούλουδα, ήχους πουλιών, αντανακλάσεις νερού.
Ο ξεριζωμός αποτελεί μια τραυματική εμπειρία από το παρελθόν που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, επηρεάζοντας γενιές ολόκληρες και διαμορφώνοντας τις ταυτότητες και τις ιστορίες τόσο των ατόμων όσο και των κοινωνιών. Η μουσική οπτικοακουστική δράση Μνήμης περάσματα εξερευνά τον διαχρονικό δεσμό του ελληνισμού με τον εκπατρισμό. Μέσα από έναν συνδυασμό τραγουδιών, αφηγήσεων και ψηφιακής οπτικοακουστικής τέχνης, ανασύρονται ιστορικές μνήμες και ο πόνος του ξεριζωμού, μετατρέποντας τα τραγούδια σε ζωντανά ντοκουμέντα της συλλογικής μνήμης.
Η παράσταση Αντιλογίες βασίζεται σε μια δραματουργική σύνθεση που συνυφαίνει την πλατωνική Απολογία με την Αληθινή απολογία του Σωκράτη του Κώστα Βάρναλη. Ο σύγχρονος Σωκράτης καλείται σε ανάκριση και απαντά αντλώντας από τη φιλοσοφική οξύνοια του Πλάτωνα και την αιχμηρή ειρωνεία του Βάρναλη. Μέσα από αυτόν τον σκηνικό διάλογο αναδεικνύεται μια διαχρονική αναμέτρηση: η σκέψη απέναντι στην εξουσία, η αλήθεια απέναντι στα ψεύδη, η ευθύνη απέναντι στον εφησυχασμό. Ο λόγος –φιλοσοφικός, ποιητικός, ανατρεπτικός– κυριαρχεί επί σκηνής, πλαισιωμένος από πρωτότυπη ζωντανή μουσική. Η παράσταση προσφέρει μια εμπειρία που γεφυρώνει δύο χιλιετίες στοχασμού, θέτοντας ξανά ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα: Τι είναι αλήθεια; Ποια η θέση του σκεπτόμενου ανθρώπου στην κοινωνία; Και πόσο κοστίζει σήμερα η αναζήτηση της αλήθειας;
Το έργο Πάντων μίμησις αποτελεί μια μουσικοχοροθεατρική περφόρμανς με στοιχεία θεατρικής αφήγησης και εικαστικού χάπενινγκ. Παράλληλα έχει στόχο να αποτελέσει την πρώτη φάση μιας έρευνας πάνω στον συγκερασμό παραστατικών, διαδραστικών, αφηγηματικών και αναπαραστατικών τεχνών στη νοτιοανατολική Ευρώπη των προνεωτερικών χρόνων.
Τα παραστατικά αυτά υβριδικά δρώμενα ανιχνεύονται σε θραύσματα ελλιπή μεν, ικανά δε να ενθαρρύνουν την εικασία κάποιων continuum που έχουν σαν αφετηρία την ύστερη ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα και φτάνουν μέχρι σημερινές λαϊκές εκδηλώσεις ή ακόμα και σύγχρονες καλλιτεχνικές εκφάνσεις διαμέσου της μεταβυζαντινής παράδοσης. Οι ελλείψεις στοιχείων τεκμηρίωσης ως προς την ιστορική ακρίβεια και τη συνεπή απόδοση του ύφους, της λειτουργίας, της θεματολογίας και της μορφής των εν λόγω σκηνικών δρωμένων στην κρίσιμη μεταβατική περίοδο των «σκοτεινών χρόνων» στην περίπτωσή μας παραδίδουν χώρο στη δημιουργική φαντασία: μέσω της αναζήτησης μιας συλλογικής μνήμης προσβλέπουμε σε μια σύγχρονη αυτόνομη καλλιτεχνική δημιουργία που καταδεικνύει τη ρευστότητα που ενώνει παρελθόν, παρόν και μέλλον.
Με δύο ηθοποιούς και ζωντανή πρωτότυπη μουσική, η θεατρική ομάδα Roswitha παρουσιάζει το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο από τη Μεσοποταμία, το Έπος του Γκίλγκαμες, που βρέθηκε σε πήλινες πινακίδες γραμμένο σε σφηνοειδή γραφή και χρονολογείται από τον 21ο αιώνα π.Χ. Ο νεαρός βασιλιάς Γκίλγκαμες μαζί με τον φίλο του Ενκίντου αναζητούν τη δόξα και κατορθώνουν άθλους υπεράνθρωπους. Όταν όμως ο Ενκίντου πεθαίνει, ο Γκίλγκαμες ξεκινάει ένα ταξίδι για τον κάτω κόσμο για να βρει το μυστικό της αιώνιας ζωής. Με ιδιαίτερη ευαισθησία, γεμάτο αγάπη για τη ζωή, αυτό το αριστουργηματικό έπος αποκαλύπτει πως η ουσία του ανθρώπου παραμένει η ίδια: υπέροχη και χωμάτινη μαζί. Μέσα στη φθαρτότητά μας, το μόνο που μένει ίσως είναι μια σπουδαία αφήγηση: η ιστορία για τον άνθρωπο.
Η μουσική παράσταση «Δώς μοι τοῦτον τον ξένον» προτείνει μια εναλλακτική ανασύνθεση επιλεγμένων ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας από τη συλλογή «Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα» του Γεωργίου Ραιδεστινού (1833-1889). Με την εκφραστική δυναμική του τοξωτού ταμπουρά (yaylitanbur), ενός οργάνου που εμπνέεται από τη δυναμική και το ηχόχρωμα της ανθρώπινης φωνής, η μουσική ακινητοποιεί τον χρόνο και ακροβατεί ανάμεσα στην εσωτερικότητα, την καθημερινότητα και την πνευματικότητα. Φιλοδοξεί να αναδείξει τη βαθιά επικοινωνιακή δύναμη του θρησκευτικού μέλους και να συνεισφέρει εν τέλει σε μια εναλλακτική «ιέρωση» της πραγματικότητας. Ο λόγος και η κίνηση δεν απουσιάζουν. Χτίζονται φωνητικές αυτοσχεδιαστικές γέφυρες πάνω στους ύμνους, ξεκινώντας έναν διάλογο ανάμεσα στις φόρμες της βυζαντινής παράδοσης και τις ανοικτές σύγχρονες αυτοσχεδιαστικές. Ανάμεσα στην οπτική της ψυχής ως σταθερό σχήμα και τη συμπληρωματική της, ως αεικίνητο περιεχόμενο. Η οπτική επένδυση της παράστασης επιχειρείται μέσα από τη συναισθηματικά συνταρακτική συρραφή φιλμικών στιγμών από το έργο του Πιέρ Πάολο Παζολίνι, «Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον».