Στο μεταίχμιο ημέρας και νύχτας, ένας άδειος αρχαιολογικός χώρος μετατρέπεται σε πεδίο υπαρξιακής τελετουργίας. Δύο γυναίκες, αφανείς υπάλληλοι καθαρισμού, εισέρχονται στον χώρο για τη βάρδια τους. Καθώς απομακρύνουν τη σκόνη, η μηχανική εργασία μεταμορφώνεται —κατά τον Γκαστόν Μπασλάρ— σε μια πράξη δημιουργίας: «το χέρι που φροντίζει, αρχίζει να ονειρεύεται».
Με όχημα το εμβληματικό ποίημα Φοινικιά του Κωστή Παλαμά, η παράσταση υφαίνει έναν διάλογο ανάμεσα στο Μνημειακό και το Εφήμερο. Υπό τον ζωντανό ήχο της μουσικής, ο ιαμβικός δεκατρισύλλαβος γίνεται ο ρυθμοθέτης της δράσης, μετατρέποντας τον μόχθο σε χορογραφία. Οι δύο γυναίκες, ως «γαλάζια λουλούδια» στη σκιά της Ιστορίας, στοχάζονται πάνω στη θνητότητα και την ανάγκη του ανθρώπου να αρθρώσει λόγο μπροστά στο Αιώνιο. Μια σκηνική σύνθεση για την ιερότητα της φροντίδας και την ανθρώπινη πνοή που επιμένει να ανθίζει ανάμεσα στη σιωπή των μνημείων και τη φθορά του χρόνου.
[…] και κανείς δεν [τα] βλέπει πια, παρά μόνον όσοι ήταν καθαροί τον παλαιόν καιρόν, και οι ελαφροΐσκιωτοι στα χρόνια μας.
Δύο γυναίκες, η μία ώριμη και η άλλη πολύ νέα (μήπως είναι η ίδια;), σε ύψωμα μεγάλο, σχεδόν αδιάβατο ή κάπου στην άκρη της θάλασσας, ανάμεσα σε κάποιους χειροποίητους μικρούς φάρους, φροντίζουν τη φλόγα τους: λένε μια ιστορία, ώσπου να ξημερώσει. Είναι η Ακριβούλα, εννιά χρονών, και ένας μικρός θάνατός της, εκεί στο πέρασμα. Κι άλλες μορφές γύρω της, καντηλάκια ταπεινά, ιστορίες για μια χαμένη αθωότητα, μορφές σαν άνθη του γιαλού (αμμοθίνες) που έλαμψαν μια στιγμή κι έπειτα χάθηκαν, τις πήρε το κύμα – και ανάμεσά τους η παρηγορητική μορφή του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
Μια παράσταση για τη μεταδοτικότητα της ανθρωπιάς μέσα από τη μουσική, τον χορό και την αφήγηση
Η I.M.N.I. ΑΜΚΕ, σε συνεργασία με το Κέντρο Έρευνας – Μουσείο Τσιτσάνη, παρουσιάζει τη μουσικοαφηγηματική παράσταση Τρεις μουσικές πράξεις ανθρωπιάς, η οποία συστήνει μια ενιαία σκηνική εμπειρία, με φόντο το Οθωμανικό Τέμενος Οσμάν Σαχ (Κουρσούμ Τζαμί), συνδυάζοντας τη μουσική, την αφήγηση και τον σύγχρονο χορό.
Κλασικές εκτελέσεις βυζαντινών, δημοτικών και ρεμπέτικων τραγουδιών συνομιλούν με αφηγηματικές δράσεις που εξιστορούν τη δύναμη των μικρών καθημερινών πράξεων ανθρωπιάς και τον τρόπο με τον οποίο αυτές μεταδίδονται και επηρεάζουν τον κόσμο γύρω μας. Σαν κύματα που διαχέονται στον χρόνο και στην κοινωνία, οι πράξεις ανθρωπιάς εκφράζονται μέσω των στίχων της μουσικής και της αφήγησης ενώ ο χορός μεταφράζει σωματικά τις έννοιες της διάδοσης, της επαφής και της ανθρώπινης σύνδεσης.
Ευχαριστίες εκφράζονται προς το προσωπικό του Τμήματος Πολιτισμού του Δήμου Τρικκαίων, το σύνολο του προσωπικού της ΕΦΑΤ. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Κέντρου Έρευνας Μουσείου Τσιτσάνη κ. Στέλιο Καραγιώργο για την εμπιστοσύνη και την αμέριστη υποστήριξή του στην υλοποίηση της δράσης.
Στις 26 Απριλίου του 1986 ο αντιδραστήρας νούμερο 4 του πυρηνικού σταθμού του Τσέρνομπιλ εξερράγη. Η έκρηξη απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες ραδιενέργειας στην Ευρώπη, προκαλώντας θανάτους, σοβαρές ασθένειες και μαζικές εκκενώσεις περιοχών. Στην ιστορία του ανθρώπου υπάρχει ένα δίπολο: η ικανότητά μας να δημιουργούμε θαύματα – και ταυτόχρονα να προκαλούμε ανυπολόγιστες πληγές.
Το Τσέρνομπιλ είναι ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα αυτής της αντίφασης. Κι όμως υπάρχει και μία άλλη πλευρά της ανθρώπινης φύσης σε αυτήν την καταστροφή: η αυτοθυσία των εργατών, των μηχανικών, των ανθρακωρύχων, των πυροσβεστών, των επιστημόνων. Χωρίς αυτούς το Τσέρνομπιλ θα είχε μετατραπεί σε μια ανεξέλεγκτη πυρηνική κόλαση. Αυτούς ακριβώς τους ανθρώπους αναβιώνουν επί σκηνής οι δύο ηθοποιοί κάνοντας μια διαδρομή χρονολογικά σε μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές και περιβαλλοντικές καταστροφές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Άλλωστε, ο κόσμος αυτός σώζεται ξανά και ξανά από τον άνθρωπο που επιμένει να προσπαθεί να τον σώσει.
Ο ΜΟΛΥΒΔΟΣ είναι μια μυσταγωγική site-specific χορογραφική παράσταση με στοιχεία λόγου για τρεις γυναίκες, που θα παρουσιαστεί στο Δίδυμο Οθωμανικό Λουτρό Τρικάλων.
Μέσα από την ακινησία, τη μικροκίνηση και την αναπνοή, το έργο προσεγγίζει το σώμα ως τόπο μνήμης, τραύματος, προστασίας και ευαλωτότητας. Ο μόλυβδος λειτουργεί ως κεντρική μεταφορά: ένα υλικό βαρύ και τοξικό, αλλά ταυτόχρονα προστατευτικό και στεγανό. Τρεις γυναίκες συγκροτούν ένα συλλογικό σώμα που αναπνέει, συντονίζεται, θωρακίζεται και εκτίθεται. Η αναπνοή γίνεται παλμός και μηχανισμός σύνδεσης, ενώ η ακινησία αντιμετωπίζεται ως ένας τρόπος να παραμένεις παρών μέσα σε έναν κόσμο συνεχούς πίεσης, ταχύτητας και έκθεσης.
Η performance αναπτύσσεται σε χαμηλές εντάσεις ήχου και φωτός και δημιουργεί έναν χώρο κοινής σιωπής και συνύπαρξης, όπου το σώμα επιτρέπεται απλώς να υπάρχει.
Η Αρπαγή της Περσεφόνης – Η επιστροφή επαναπροσεγγίζει τον αρχαίο μύθο μέσα από μια σύγχρονη, σκοτεινή και βαθιά ανθρώπινη οπτική.
Η παράσταση εστιάζει όχι στην αρπαγή αλλά στις συνέπειές της: τραύμα, βίαιη ενηλικίωση και επιστροφή σε έναν κόσμο που, ενώ δεν είναι πια ο ίδιος, προσπαθεί να συνεχίσει σαν να μη συνέβη τίποτα – συγκαλύπτοντας τη βία ως κανονικότητα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Περσεφόνη, σε έναν μύθο όπου τη μοίρα της φαίνεται να καθορίζουν οι επιθυμίες άλλων: του άντρα της, της μητέρας της, του Δία. Η σχέση μητέρας και κόρης γίνεται πεδίο σύγκρουσης, καθώς η Δήμητρα αδυνατεί να επαναφέρει την Περσεφόνη στη θυγατρική της και μόνο υπόσταση.
Συνδυάζοντας λόγο, κίνηση και ζωντανή μουσική η παράσταση δημιουργεί ένα σκηνικό σύμπαν όπου οι θεοί λειτουργούν ως φορείς εξουσίας, πόθου και ελέγχου. Με αιχμηρή σύγχρονη ματιά, το έργο συνομιλεί με ζητήματα έμφυλης βίας, τραύματος και εξουσίας, αναζητώντας την επιστροφή μετά την απώλεια.
Σε μια χώρα όπου όλοι κλέβουν για να επιβιώσουν, η εμφάνιση ενός τίμιου ανθρώπου αρκεί για να διαλύσει την ισορροπία. Το Μαύρο πρόβατο, εμπνευσμένο από το εμβληματικό διήγημα του Ίταλο Καλβίνο, μετατρέπει τη σκοτεινή αλληγορία σε μια σύγχρονη θεατρική εμπειρία γεμάτη φάρσα, μαύρο χιούμορ και καυστική κοινωνική σάτιρα.
Μέσα από ένα πολυφωνικό σύμπαν σωμάτων, ήχων και διαρκών μεταμορφώσεων, η παράσταση φωτίζει έναν κόσμο όπου η διαφθορά μοιάζει φυσική και η εντιμότητα σχεδόν επικίνδυνη. Ο τίμιος άνθρωπος δεν γίνεται ήρωας· γίνεται απειλή για το σύστημα. Με γρήγορο ρυθμό, ζωντανή μουσική επί σκηνής και συνεχή εναλλαγή ρόλων και αφηγήσεων, το έργο θέτει ένα επείγον ερώτημα: όταν η απανθρωπιά γίνεται κανονικότητα, ποιος τολμά να παραμείνει άνθρωπος;
Ένα σκληρό, επίκαιρο παραμύθι για το τίμημα της αξιοπρέπειας – και τη δύναμη εκείνων που αρνούνται να προσαρμοστούν.
Σε έναν κόσμο που μοιάζει διαρκώς να χάνει την ισορροπία του, η παράσταση σύγχρονου χορού Παραπατήματα, σε χορογραφία του Νίκου Καλύβα και μουσική σύνθεση/ηχητικό σχεδιασμό του Γιάννη Αγγελάκη, έρχεται να φωτίσει τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη σταθερότητα και την πτώση, στην επιμονή και την ευαλωτότητα.
Στο Β’ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας,τέσσερις ερμηνευτές — οι χορεύτριες Ναταλία Μπάκα και Σοφία Πουχτού και οι μουσικοί Ειρήνη Μπιλίνη-Μωραΐτη και Γιάννης Αγγελάκης — συνυπάρχουν επί σκηνής και συνθέτουν έναν ποιητικό μικρόκοσμο, όπου κάθε παραπάτημα αποκαλύπτει τη μνήμη του σώματος, την αλληλεξάρτηση των ανθρώπων και την κυκλική ροή του χρόνου.
Η παράσταση σύγχρονου χορού Παραπατήματα εξερευνά την έννοια του παραπατήματος ως μια φυσική, ψυχική και ιστορική διαδικασία που αποκαλύπτει την ευθραυστότητα κι ευαλωτότητά µας. Μέσα από την κίνηση και τον ήχο, δύο χορεύτριες και δύο μουσικοί συνθέτουν ένα σύµπαν, όπου η απώλεια της ισορροπίας και η διαρκής προσπάθεια να επανακατακτηθεί συνιστούν το κεντρικό θέμα της. Κυκλικές κινήσεις, σπειροειδείς διαδρομές και μετατοπίσεις βάρους αποτυπώνουν την κυκλικότητα του χρόνου: το σώμα θυμάται, το παρελθόν επιστρέφει και η σκηνή μεταμορφώνεται σε έναν χώρο όπου το σήμερα γίνεται αύριο κι εχθές. Η παράσταση είναι μια προσπάθεια να σταθούμε όρθιοι σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ισορροπία είναι αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης µε άλλους ανθρώπους, υποστήριξης και αλληλεγγύης, κι ένα ταξίδι από τα μικρά παραπατήματα της κίνησης μέχρι τα μεγάλα και υπαρξιακά παραπατήματα που διαμορφώνουν τη μνήμη, την ταυτότητα και την ιστορία μας.
Η μουσικοθεατρική παράσταση Τραγούδι αχειροποίητο: Ο κυρ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ανάμεσά μας έχει ως θέμα την ανάδειξη της διαχρονικότητας του παπαδιαμαντικού έργου μέσα από τον συνδυασμό της θυμοσοφικής και παράλληλα λόγιας διάστασης του λόγου του και της πέραν των ορίων του χρόνου διηνεκούς προσληψιμότητάς του από τις παλιότερες, τις τωρινές και τις μέλλουσες γενιές των Ελλήνων. Ορχηστρικά και μελοποιημένα ποιήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, του Ηλία Κατσούλη και του Θωμά Κοροβίνη, κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Ανδρέα Εμπειρίκου, καθώς και αποσπάσματα από τη νουβέλα του Θωμά Κοροβίνη Το αγγελόκρουσμα. Η τελευταία νύχτα του κυρ-Αλέξανδρου σε πρωτότυπες μουσικές δημιουργίες του συνθέτη Ανδρέα Κατσιγιάννη.
Η μουσική παράσταση Παρόλες: Πώς τα τραγούδια του χθες συνομιλούν με το σήμερα; από το μουσικοθεατρικό σχήμα «Κατά-φωνή» καταπιάνεται με τη θεσμική και κοινωνική λογοκρισία σε τραγούδια από το 1930 ως το 1980. Ένα σύγχρονο μουσικό σύνολο συναντά ένα μπουλούκι «από τα παλιά». Κουβεντιάζουν μεταξύ τους για τη λογοκρισία, την ελευθερία έκφρασης και την πολιτική ορθότητα στα τραγούδια.
Το ρεπερτόριο περιστρέφεται γύρω από ερωτήσεις όπως: Τι σκέφτεται μια προσφυγούλα μασουλώντας ανθούς κανέλας; Γιατί μια μαύρη Φορντ περιμένει την Αλεξάνδρα και την Ευλαμπία; Πώς ακούστηκαν τα μαλαματένια λόγια, όταν νύχτωσε χωρίς φεγγάρι; Γιατί θα κλείσω τα μάτια; Πώς οι οπερέτες και τα ρεμπέτικα φλερτάρουν με τον σεξισμό, την πατριαρχία και τον σουρεαλισμό; Στίχοι, εικόνες και ήχοι πλέκονται με ζωντανή μουσική και αφηγήσεις, γεμάτες άβολες σιωπές και ηχηρές παρόλες. Άραγε, όταν η Χασκίλ, ο Βαμβακάρης και ο Τσιτσάνης είπαν «άσε πλέον τις παρόλες, σου ’ξηγήθηκα», αναρωτήθηκαν αν οι παρόλες τους θα λογοκριθούν, θα αλλάξουν ή θα παραμείνουν ίδιες, παρ’ όλα αυτά;
* Παρόλες: λέξη με λατινικές ρίζες, συνώνυμη με τις «παχιές λέξεις» και τις «φλύαρες κουβέντες».