«Τι γεύση έχουν τα δάκρυα;» Σε μια ιστορία που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και στη φαντασία, η Αναΐς, ένα εσωστρεφές εννιάχρονο κορίτσι, μετά την απώλεια της αγαπημένης της γιαγιάς ανακαλύπτει ότι δεν κυλάνε δάκρυα από τα μάτια της. Παρέα μ’ ένα παγόνι ξεκινάει ένα ταξίδι σ’ ένα παράλληλο κόσμο στον πυρήνα της γης, που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον. Εκεί, στα υπόγεια νερά, θα συναντήσει αρχέγονες μορφές, θεότητες άλλων πολιτισμών, και θα προσπαθήσει να λύσει τον γρίφο που θα επαναφέρει τη φυσική ροή των νερών της γης και να συνδεθεί με τις βαθιές ρίζες της οικογένειάς της. Τα νερά του κόσμου, τα οποία κατέχει η θεά Αναχίτα, εξαρτώνται από τα δάκρυα ενός μικρού κοριτσιού. Τρία κορίτσια, έχοντας στη διάθεσή τους αντικείμενα που μπορείς να βρεις σ’ ένα παιδικό δωμάτιο, θα αφηγηθούν αυτήν την περιπέτεια μαγικού ρεαλισμού, και μαζί με τα παιδιά θα ανακαλύψουν τον αλληλένδετο κρίκο που συνδέει τις πηγές των ανθρώπινων συναισθημάτων με τις πηγές της γης.
Οι δύο πιο όμορφοι νέοι του κόσμου όλου, βασιλείς, θεοί και θνητοί, παραμάνες και υπηρέτες, αγγελιαφόροι, πειρατές, τυμβωρύχοι, τριήρεις και καΐκια, μάχες, ο Αρταξέρξης και ο λαός. Αλήθεια, «ποιος ποιητής ανέβασε στη σκηνή έναν τόσο παράδοξο μύθο» όπου τόσο πολλά στοιχεία συνυπάρχουν; Πρόκειται για το Χαιρέας και Καλλιρρόη του Χαρίτωνα –το πρώτο σωζόμενο μυθιστόρημα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας (1ος αι. μ.Χ.)–, που για πρώτη φορά στην Ελλάδα μεταφέρεται στο θέατρο ως παράσταση για όλη την οικογένεια, σε σκηνοθεσία Άρη Λάσκου. Δύο έφηβοι ερωτεύονται κι εξαιτίας της ζήλιας χάνονται σε μια άλλη Οδύσσεια, διασχίζοντας χώρες και θάλασσες από τις Συρακούσες έως τη Βαβυλώνα. Ένα συγκινητικό και πολυετές ταξίδι ενηλικίωσης, αποδίδεται μέσα σε εβδομήντα λεπτά από πέντε ηθοποιούς. Παίζοντας, τραγουδώντας και αλλάζοντας ρόλους διαρκώς, διαβάζουν το κείμενο με σύγχρονη ματιά, φωτίζοντας ζητήματα όπως η έμφυλη βία, η παραπληροφόρηση και η αυτογνωσία. «Όλοι οι άνθρωποι, μόλις σε μια στιγμή, μπορούν να φερθούν απάνθρωπα. Όλοι, όμως, μπορούν να αλλάξουν και να επανορθώσουν».
Βασισμένο στα Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά του Γιώργου Σεφέρη
Ήτανε μια κοπέλα απ’ τη Σάμο
που έχωσε το δεξί της στην άμμο
και με τ’ άλλο το χέρι
εκρατούσε ένα αστέρι
ετούτη η κοπέλα απ’ τη Σάμο.
Τα πεντάστιχα ποιήματα του Σεφέρη, γραμμένα στο πρότυπο των λίμερικ, δημιουργούν έναν κόσμο δικό τους, θαυμαστό και κωμικό, όπου τα πιο αλλοπρόσαλλα πράγματα μπορούν να συμβούν με φυσικότητα. Μικρές αυτοτελείς ιστορίες, με πρωταγωνιστές απίθανους χαρακτήρες από διαφορετικά μέρη του κόσμου –κοπέλες, παιδιά, άντρες, νέοι και γέροι, ένας σε κάθε πεντάστιχο–, ζωντανεύουν σε μια μουσική παράσταση κουκλοθεατρικού βαριετέ. Φιγούρες θεάτρου σκιών και δισδιάστατες κούκλες διαφόρων μεγεθών εμψυχώνονται πίσω, πάνω και γύρω από έναν πρωτότυπο αναδιπλούμενο μπερντέ. Ένα κοντραμπάσο επί σκηνής σχολιάζει, διακόπτει και αναπτύσσει τη δράση. Παράλληλα, ηλεκτρονικά στοιχεία, λούπες και επεξεργασμένες ηχογραφήσεις λειτουργούν ως ηχητικά ίχνη για τον εκάστοτε τόπο: Πεκίνο, Κάιρο, Κονγκό ή Βραζιλία, μια ακτή της Σάμου ή οι όχθες του Γάγγη… Εικόνες, φως και μουσική συγκροτούν ένα ζωντανό και παιγνιώδες ποιητικό σύμπαν, σε πλήρη συνομιλία με το υπερρεαλιστικό πνεύμα των λίμερικ του Σεφέρη.
H θεατρική παράσταση Τα γυάλινα βουνά και οι κοκκαλένιοι κάμποι ζωντανεύει ένα ξεχωριστό κυκλαδίτικο παραμύθι με σύγχρονες θεατρικές μεθόδους και βαθιά συναισθηματική σύνδεση με την παράδοση: αφήγηση, μουσική, ζωγραφήγηση και σωματικό θέατρο.
Ένας νέος βοσκός και μια νεράιδα του Αυγούστου ερωτεύονται και δημιουργούν οικογένεια στον Πάνω Κόσμο. Όταν εκείνη και το παιδί τους εξαφανίζονται, ο βοσκός ξεκινά ένα επώδυνο ταξίδι αναζήτησης, καθοδηγούμενος από τέσσερις άνεμους, μέσα από το συμβολικό τοπίο των «γυάλινων βουνών» και των «κοκκαλένιων κάμπων» σ’ έναν συμβολικό κόσμο ωρίμανσης και ελπίδας.
Η Μυκηναϊκή Ακρόπολη Αγίου Ανδρέα στη Σίφνο γίνεται ζωντανό παραμύθι, προσκαλώντας παιδιά, εφήβους και ενήλικες σε μια πολυαισθητηριακή εμπειρία που γεφυρώνει γενιές και αναδεικνύει τη δύναμη της λαϊκής αφήγησης. Συνοδευτικές δράσεις εμπλουτίζουν την εμπειρία: βιωματική προσέγγιση, κατασκευή και εκτέλεση παραδοσιακής μουσικής από τοπικό οργανοπαίχτη, ανάγνωση και αφήγηση τοπικών παραμυθιών από μέλη τοπικής ερασιτεχνικής ομάδας και το εικαστικό εργαστήριο «Ζωγραφήγηση», εμπνευσμένο από την πρακτική της ζωγραφήγησης που χρησιμοποιείται στην παράσταση.
Το έργο Η διαθήκη συνδυάζει το θέατρο με το 3D animation και αποτελεί μια ανατρεπτική παράσταση για παιδιά και εφήβους με απρόσμενο τέλος, η οποία πραγματεύεται την αξία του πολιτισμού μας, αλλά και πληθώρα σύγχρονων ζητημάτων που θα απασχολήσουν την κοινωνία μας και στο μέλλον.
Δύο αδέλφια, ο Ποσειδώνας και η Αυγή, ζουν στον εικονικό κόσμο του διαδικτύου. Δεν εργάζονται, δεν κοινωνικοποιούνται και για όποια απόφαση καλούνται να πάρουν, από την πιο μικρή ως την πιο μεγάλη, ρωτούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε να τους δώσει απαντήσεις και λύσεις στα θέματα που τους αφορούν. Η καθημερινότητά τους κυλά μέσα σε τέσσερις τοίχους, ώσπου ένας συμβολαιογράφος επικοινωνεί μαζί τους και η ζωή τους παίρνει διαφορετική τροπή. Από έναν θείο τους κληρονομούν ένα κάστρο με ιστορική αξία, το οποίο βλέπουν ως ευκαιρία για αξιοποίηση και εκμετάλλευση, ώστε να πραγματοποιήσουν τα καταναλωτικά τους όνειρα. Καθώς δεν έχουν μάθει να σκέφτονται και να λαμβάνουν αποφάσεις, απευθύνονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να τους προτείνει λύσεις εκμετάλλευσης της κληρονομιάς.
Μετά την επιτυχημένη παράσταση Τα γενέθλια της Ζωρζ Σαρή στο Εθνικό Θέατρο, η ομάδα Elephas tiliensis (Δημήτρης Αγαρτζίδης και Δέσποινα Αναστάσογλου) παρουσιάζει μια νέα μουσική παράσταση για μικρά και μεγάλα παιδιά με τίτλο Αληθινή ιστορία ή Ταξίδι στο νησί της σελήνης. Η παράσταση βασίζεται στο έργο Αληθινή ιστορία του Λουκιανού, το οποίο θεωρείται παγκοσμίως το πρώτο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που γράφτηκε ποτέ.
Ο Λουκιανός, ακολουθώντας το συγγραφικό κύμα της εποχής του για αναγνώσματα γεμάτα απίστευτες περιπέτειες σε μακρινούς και ανεξερεύνητους τόπους, περιγράφει το φανταστικό ταξίδι ενός νέου άνδρα και του πληρώματος του πλοίου του προς το άγνωστο. Ένα συναρπαστικό ταξίδι στη Σελήνη, ένας διαστρικός πόλεμος με θεόρατα εξωγήινα πλάσματα, ένα τεράστιο κήτος που καταπίνει το καράβι των ηρώων, πειρατές και θαλάσσια τέρατα, ένα ταξίδι στη χώρα των Μακάρων και των Καταραμένων, μια άγνωστη Ήπειρος, όλα ένα κομμάτι μιας απίστευτης περιπέτειας. Ένα ανθρώπινο ταξίδι στα αστέρια, στο μέλλον, στο ακατανόητο και αχαρτογράφητο μέχρι και σήμερα σύμπαν. Αλήθεια ή ψέματα; Αλήθεια! Αρκεί να πιστεύουμε μαζί στα παραμύθια.
Στην καρδιά ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου, το Ακρωτήρι της Σαντορίνης, η παράσταση Sliding Slalom / Στρογγύλη αποτελεί μια site-specific δράση, εμπνευσμένη από το μυθιστόρημα Όταν οργίζεται η γη της Νίτσας Τζώρτζογλου.
Τέσσερις ηθοποιοί παρασύρουν τους θεατές σε ένα «σλάλομ» ανάμεσα σε τέσσερις εποχές: την προϊστορική Στρογγύλη, τη Θήρα του 1978, τις ανασκαφές της επταετίας 1967-1974 και τη σύγχρονη Σαντορίνη. Η αφήγηση ξεδιπλώνεται μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, αντλώντας υλικό από τα σημάδια που άφησαν οι άνθρωποι και οι φυσικές καταστροφές.
Οι θεατές δεν είναι απλοί παρατηρητές. Κινούνται στον χώρο, συνδέονται με την ιστορία, ακολουθούν τα ίχνη ενός μυστηριώδους περιδέραιου και συμμετέχουν σε μια σκηνική διαδρομή όπου το παρελθόν δεν είναι μουσειακό – είναι ζωντανό, συγκινητικό και ανοιχτό στην επανερμηνεία. Η εμπειρία κορυφώνεται με έναν ανοιχτό διαγωνισμό δημιουργικής γραφής: οι θεατές γίνονται «αφηγητές» και οι πιο ξεχωριστές ιστορίες εκδίδονται σε έναν συλλογικό τόμο, αφήνοντας πίσω τους ένα νέο ίχνος στο μεγάλο αφήγημα του τόπου.
Η θεατρική ομάδα Mododentro παρουσιάζει μια πρωτότυπη διαδραστική μουσικοθεατρική παράσταση βασισμένη στο βιβλίο της Μάνιας Δούκα και της Ντανιέλας Σταματιάδη Το στέμμα του πρίγκιπα και άλλες ιστορίες (εκδόσεις Καστανιώτη). Μια συνηθισμένη σχολική εκδρομή στο μουσείο μετατρέπεται σε περιπέτεια για δύο παιδιά, τη Μάνια και τον Ντάνιελ, όταν ξαφνικά μπροστά τους στέκεται η κυρία Κλω, μια μυστηριώδης γυναίκα. Στα χέρια της κρατά ένα μικρό, παλιό σφονδύλι που, με μια μόνο στροφή του, μπορεί να ξυπνήσει αντικείμενα τέχνης. Με το πρώτο γύρισμα του σφονδυλιού, ένα σπαθί σείεται, έτοιμο να αφηγηθεί μάχες και θριάμβους. Ένα στέμμα φωτίζεται από αόρατο φως, αποκαλύπτοντας τη χαμένη δόξα ενός ξεχασμένου βασιλείου. Μια χρυσή χάντρα ψιθυρίζει μυστικούς όρκους, και ένα αγγείο γεμάτο πολεμιστές ζωντανεύει, έτοιμο για νέες περιπέτειες. Μια παραμυθένια περιπλάνηση στους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ελλάδας και ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο του μουσείου, όπου αντικείμενα τέχνης βγαίνουν από τις προθήκες τους, αποκτούν πνοή και κίνηση και γίνονται ήρωες μιας απρόβλεπτης ιστορίας!
Η ομάδα Ονειρόδραμα, ευρύτερα γνωστή για τις προσεγμένες, πρωτότυπες και διαδραστικές παραστάσεις-βιωματικά εργαστήρια, δημιούργησε μια εννοιολογική περφόρμανς για όλη την οικογένεια με τίτλο PANDΩRA_25//AI. Εμπνευσμένη από την αρχαία ελληνική μυθολογία, η δράση εξερευνά τη διαχρονική επιρροή των μύθων στην τέχνη και το σήμερα. Μέσα από μια πρωτότυπη θεατρική σύνθεση, οι μύθοι του Προμηθέα, του Επιμηθέα, της Πανδώρας, του Μινώταυρου, του Ίκαρου και του Φαέθοντα αποκτούν νέα εννοιολογική σημασία, θέτοντας ερωτήματα για την εξέλιξη της ανθρωπότητας, την επιστήμη, τη γνώση, την τεχνολογία, την ύβρη και την ατομική ευθύνη. Με κεντρικό πρόσωπο αυτό της Πανδώρας –της πρώτης γυναίκας-υβριδίου που έστειλαν οι θεοί στον κόσμο– εισέρχονται στον κόσμο της AI (τεχνητής νοημοσύνης) και στέκονται πλάι ή απέναντί της, εξερευνώντας μια νέα πραγματικότητα, μια θεώρηση της τεχνολογικής εξέλιξης. Πώς το παιδί, ως αυριανός πολίτης, τοποθετείται σε αυτό το πλαίσιο και πώς ο ενήλικας φροντίζει για αυτό; Άραγε η Πανδώρα είναι η γυναίκα που ενοχοποιείται, που καταστρέφει, ή είναι εκείνη που, με τη γενετήσια δυναμική της, γίνεται συνώνυμη της εξέλιξης;
* Η ομάδα Ονειρόδραμα θα πραγματοποιήσει παράλληλη δράση από τις 10 Ιουλίου 2025, με βιωματικά εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες από την ευρύτερη περιοχή.
Η Naif AMKE παρουσιάζει μια πρωτότυπη θεατρική παράσταση για εφήβους, εμπνευσμένη από τις εφηβικές αναμνήσεις ανθρώπων που μεγάλωσαν στα Τρίκαλα, και σήμερα ζουν εκεί ως μέλη της τρίτης ηλικίας. Η παράσταση είναι αποτέλεσμα ενός ευρύτερου καλλιτεχνικού εγχειρήματος που συνδυάζει την προφορική ιστορία, τη θεατρική δημιουργία και τη διαγενεακή συνάντηση.
Η ομάδα επισκέφθηκε σπίτια, καφενεία και ΚΑΠΗ των Τρικάλων, όπου συνομίλησε και ηχογράφησε ιστορίες, μύθους και εμπειρίες σχετικές με την εφηβεία των σημερινών παππούδων και γιαγιάδων. Πώς διασκέδαζαν, πού σύχναζαν, πώς ερωτεύονταν; Κάπως έτσι δημιουργήθηκε ένα θεατρικό έργο που θα παρουσιαστεί στο Οθωμανικό Τέμενος Οσμάν Σααχ (Κιουρσούμ Τζαμί) για 2 παραστάσεις στις 16 και 17 Ιουλίου 2025.
Μετά την ολοκλήρωση της παράστασης θα ακολουθήσει ανοιχτός διάλογος με το κοινό πάνω στη βάση του κοινού βιώματος της εφηβείας στον ίδιο τόπο σε άλλους χρόνους. Οι σημερινοί έφηβοι αλλά και οι φθινοπωρινοί νέοι και νέες θα ανταλλάξουν ιστορίες, ερωτήσεις και εμπειρίες, εξερευνώντας προβληματισμούς για το σήμερα και το τότε, ανακαλύπτοντας πτυχές της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μέσα από αυτή την καλλιτεχνική δράση, το παρελθόν των Τρικάλων επιστρέφει στο παρόν, με στόχο να δημιουργήσει έναν κοινό χώρο συνάντησης, κατανόησης και δημιουργίας ανάμεσα στις γενιές.