Με οδηγό το ανθρώπινο σώμα και τη μουσική, σκιαγραφείται η ανθρώπινη πλευρά της Μέδουσας. Η Μέδουσα δεν είναι το «τέρας», αλλά ένα από τα πιο διαχρονικά σύμβολα της Γυναίκας-θύματος, η οποία καλείται να βρει την ταυτότητά της και να επιβιώσει σε μια κοινωνία που είναι θεμελιωμένη με βάση τις πατριαρχικές επιταγές. Μια κοινωνία που δεν διστάζει να δαιμονοποιήσει την ομορφιά της και να την τιμωρήσει για αυτήν. Στο πλαίσιο της παράστασης αναπαράγεται ο βιασμός της Μέδουσας, κινούμενος σε δύο χρονικά επίπεδα: της αρχαιότητας που γέννησε τον μύθο, και στη συνέχεια, μεταφερόμενοι στο σήμερα, της σύγχρονης οπτικής. Στόχος είναι η απονομή συμβολικά της δικαιοσύνης για το αποτρόπαιο έγκλημα του βιασμού. Όπως και για τον ηθικό «βιασμό» που διαχρονικά υφίσταται η Γυναίκα αλλά και ο κάθε Άλλος, μέσω της διαρκούς περιθωριοποίησης και δαιμονοποίησής τους από την πατριαρχική κοινωνία.
H Alcedo Folk Band συνθέτει ένα τελείως καινούργιο και φρέσκο κείμενο που έχει αφετηρία και έμπνευση τις διηγήσεις περί μεταμορφώσεων του Οβίδιου και χτίζουν ένα χορόδραμα το οποίο ονομάζει folk opera.
Νέες και πρωτότυπες μουσικές, χοροί, ιντερμέδια, τραγούδια και απρόσμενα «χορικά» ξετυλίγουν και αποκαλύπτουν την εξέλιξη της ιστορίας, ενώ το χορευτικό τρίο Araneum ανασυνθέτει συνεχώς επί σκηνής τις εικόνες της αφήγησης.
Οι έξι μουσικοί συχνά συμμετέχουν σε σκηνικές δράσεις, ενώ με διάφορους τρόπους συμβάλλουν όχι μόνο στις μυθολογικές «μεταμορφώσεις» αλλά και σε αυτές της μουσικής φόρμας
H παράσταση ζωντανεύει µουσικοθεατρικά το οµώνυµο πεζογράφημα του Γιώργου Ιωάννου, διατηρώντας και φωτίζοντας την µοναδικότητα της ύφανσής του.
Στη δραµατουργική σύνθεση, παρεµβάλλονται ποιήµατα του Μανόλη Αναγνωστάκη και του Ντίνου Χριστιανόπουλου, αποσπάσµατα από το Ο πεθαµένος και η ανάσταση του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη, καθώς και από το πιο αρχετυπικό ερωτικό ποίηµα, το Άσµα Ασµάτων.
Παράλληλα, συνδιαλέγονται αυθεντικές συνθέσεις για κουαρτέτο σαξοφώνων των σύγχρονων Αμερικανών εκπροσώπων του µινιµαλισµού: Φίλιπ Γκλάς και Μάικλ Νάιμαν.
Δύο βυζαντινά χρονογραφήματα, υψηλής λογοτεχνικής αξίας, αφηγηματικής παραστατικότητας και εσωτερικής έντασης, βρίσκονται στον πυρήνα της παράστασης/performance για τέσσερις ηθοποιούς και έναν χορευτή. Αντλώντας ελεύθερα υλικό από Τα χρονικά των αλώσεων της Θεσσαλονίκης (Άγρα, Αθήνα 2010) η παράσταση δραματοποιεί επιλεγμένα αποσπάσματα από τις προσωπικές αυτοβιογραφικές ιστορικές αφηγήσεις του ιερέα Ιωάννη Καμινιάτη και του επίσης ιερέα Ιωάννη Αναγνώστη. Αυτόπτες μάρτυρες, με διαφορετικό βαθμό εμπλοκής, στην άλωση της Θεσσαλονίκης το 904 μ.Χ. από Σαρακηνούς πειρατές, ο πρώτος, στην άλωση του 1430 μ.Χ. από τους Τούρκους του Μουράτ, ο δεύτερος, αναζήτησαν καταφύγιο στη βάσανο της γραφής. Η παράσταση υιοθετώντας την τεχνοτροπία των «αγγελικών ρήσεων» της αρχαίας ελληνικής Τραγωδίας αλλά και κώδικες ρητορικής ανάγνωσης, δραματοποιεί τη σωματοποίηση της φρίκης του πολέμου, αναδεικνύει την τραγική θεατρικότητα της ιστορικής αφήγησης και με ανθρωπολογικό ενδιαφέρον αντικρίζει κατάματα τη βία της Ιστορίας.
Μια υψιστρεφής πορεία βίαιης ενηλικίωσης. Μια καταβύθιση στα σκοτάδια του μυθικού «εγώ». Με αφορμή την αποσπασματικά σωζόμενη τραγωδία «Φαέθων», ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Μάρκελλος καταθέτει ένα μεταδραματικό παραστασιακό εγχείρημα όπου το σπαραγμένο έργο του Ευριπίδη, θραύσμα ενός ευρύτερου διακειμενικού ψηφιδωτού Λόγου και Μουσικής, είναι μόνο η πρώτη συλλαβή μιας πολυσυλλεκτικής Χορικής επιτέλεσης με άξονές της την επιθυμία για το ανέφικτο και το πιθανό κόστος της υπέρβασης. Οι προεκτάσεις του Μύθου του Φαέθοντα και η ασύνδετη πλοκή του ομώνυμου ευριπίδειου έργου συνευρίσκονται σε ένα ενδιάμεσο πεδίο διαλόγου, όπου τα πρόσωπα και τα κίνητρα του δράματος υποκαθιστούν η διασπορά του νοήματος και η αυτοαναφορικότητα. Ο μύθος του Φαέθοντα, τελικά, «ανασυστήνεται» με την αρωγή της αληθινής ζωής, και η ζωή ομολογεί τον Μύθο προσδοκώντας ένα καινούργιο –και εφικτό– είδος Κάθαρσης.
Ένα «ζουρ φιξ» σε ένα αυτοσχέδιο πάρκο τσέπης. Τέσσερις γυναίκες με τα φώτα και τους ήχους της πόλης λίγο μακριά. Οι δύο κάνουν πρόβα μουσικής. Οι άλλες δύο μιλάνε μεταξύ τους. Τέσσερις γυναίκες που, μετά από έναν παρατεταμένο εγκλεισμό, έχουν ανάγκη να βρουν ένα νέο περπάτημα. Μια συνάντηση που ξεκινάει με 2 καπέλα για πάρτι και καταλήγει σε ένα μοίρασμα: βιώματα, κίνηση, πότισμα, παιχνίδι, βία, τραγούδι, σοκολάτες, αγκαλιά. Ένα βράδυ αφιερωμένο στην καθημερινότητα που ξεκινάει πάλι, στο «κανονικό» που ποτέ δεν είναι, στην πόλη που δεν αγαπάει τα κορίτσια, στο πώς είναι να είσαι γυναίκα σε μια κοινωνία φτιαγμένη από άνδρες. Μια εξομολόγηση για τις ζωές που έζησαν, από τα κορίτσια που σουλατσάρουν, σε αυτά που θέλουν αλλά δεν τα κάνουν… ακόμα.
Catch-22 σημαίνει «φαύλος κύκλος», αφού το μυθιστόρημα του Τζόζεφ Χέλλερ έμελλε να καθιερωθεί ως έκφραση για να δηλώσει το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης, το παράλογο του πολέμου, όπου επιτυχία και καταστροφή είναι άρρηκτα συνδεδεμένες.
Γιατί τι άλλο είναι ο πόλεμος παρά ένας ακόμη Σίσυφος που σπρώχνει τον βράχο του στην κορυφή και πάλι πίσω; Το Catch (19)22 εξερευνά τη Μικρασιατική Καταστροφή μέσα από το παράλογο του πολέμου και δεν διστάζει να τη φέρει αντιμέτωπη με τη μακεδονική ακμή και παρακμή. Εκεί, πάνω από τους τάφους των μεγάλων βασιλιάδων. Όπου μεγαλείο και θάνατος είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
H site-specific performance Catch (19)22 έρχεται στον αρχαιολογικό χώρο των Βασιλικών Τάφων Αιγών, μετά από συλλογή προφορικών και γραπτών μαρτυριών για τη ζωή στη Μικρά Ασία και με την καλλιτεχνική συμβολή μαθητών του 1ου Γυμνασίου Βέροιας.
Ένας τόπος αναγέννησης, ένα μέρος συνδιαμόρφωσης, ένα καφέ παλιό, με σύγχρονη μουσική. Από θεατές θαμώνες, από πρόσφυγες κάτοικοι, αποχαιρετώντας τις μνήμες, κρατώντας τις προσωπικές αφηγήσεις σαν κληρονομιά.
Η παράσταση διαπερνά τα ιστορικά μονοπάτια με εργαλεία θεατρικά, αλλά και με τα κινητά μας, τα smartphones μας, τη σύγχρονη τεχνολογική ανάγκη μας, η οποία μπορεί να μας επιτρέψει τελικά να δημιουργήσουμε τη δική μας προσωπική αφήγηση, να φτιάξουμε με νέα μέσα τη δική μας θέση στον κόσμο. Η ιστορία μπορεί να διαμορφωθεί, αν γνωρίζουμε την Ιστορία κι αν αισθανόμαστε μέρος της.
Σημείωση: Οι επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου Πέλλας, από τις 19.00, θα έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν στην εικαστική εγκατάσταση που θα συντονίζει ο Γιώργος Γεροντίδης και στην περφόρμανς που θα συνενώνει τον χώρο με την παράσταση και τους θεατές της.
Η θεατρική διασκευή βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Στρατή Δούκα και ενσωματώνει συμμετοχικές δραστηριότητες εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Η υπόθεση του πρωτότυπου κειμένου έχει να κάνει με τις περιπέτειες ενός Έλληνα που συνελήφθη από τους Τούρκους κατά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Περιγράφεται γλαφυρά η απόδρασή του και ο αγώνας του για επιβίωση μέχρι τη διάσωσή του.
Το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο «στα κοινά μαρτύρια των λαών» και έχει διεθνιστικό χαρακτήρα. Οι αναγωγές και οι συγκρίσεις με τα προσφυγικά κύματα που συγκλονίζουν τον σύγχρονο κόσμο είναι προφανείς. Κεντρικός θεματικός άξονας του έργου είναι η εφευρετικότητα του ανθρώπου και η διατήρηση της αξιοπρέπειάς του μέσα στη φρίκη του πολέμου και την πικρία του ξεριζωμού.
Μέσα από αυτό το πρίσμα μπαίνουν στην παράσταση τα διαδραστικά σημεία, τα οποία με όχημα το Εκπαιδευτικό Δράμα αποσκοπούν στην περαιτέρω διερεύνηση του θεματικού πυρήνα του.
Εικαστική εγκατάσταση: έως 15 Σεπτεμβρίου
Ένα διατομεακό πρότζεκτ του Βασίλη Μπαλάσκα (Bill Balaskas) το οποίο επιχειρεί μια ποιητική ανάγνωση της επετείου της Μικρασιατικής Καταστροφής. Κεντρικός άξονας είναι μια νέα εγκατάσταση νέον μεγάλων διαστάσεων, που αποτελείται από τις φράσεις THERE IS NO SEA WITHOUT A LAND («Δεν υπάρχει θάλασσα χωρίς στεριά») και THERE IS NO LAND WITHOUT A SEA («Δεν υπάρχει στεριά χωρίς θάλασσα»).
Το έργο προτείνει μια περισσότερο αισιόδοξη προσέγγιση του ιστορικού τραύματος και πλαισιώνεται από δίγλωσση έκδοση, δύο δράσεις-εργαστήρια, συμβουλευτική υποστήριξη, ιστότοπο και διεθνή ημερίδα με συνδιοργανωτή το Kingston University (Λονδίνο).
Το 2291 καθίσταται μια φανταστική χρονολογία που αναφέρεται όχι μόνο στον οικουμενικό και διαχρονικό χαρακτήρα των προσφυγικών καταστροφών, αλλά και στην ελπίδα αυτές να εκλείψουν νωρίτερα παρά αργότερα.