Region: Πελοπόννησος

Η διαθήκη του καθηγητή

Η παράσταση βασίζεται στο διήγημα «Η διαθήκη του καθηγητή» από τη συλλογή Το τέλος της μικρής μας πόλης (1963) του Δημήτρη Χατζή. Στο διήγημα αναδεικνύεται με οξυδέρκεια το πώς συμπεριφέρονται οι έχοντες εξουσία σε μια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας.

Με μελαγχολικά κωμικό τρόπο προβάλλονται ανάγλυφα τα αντικρουόμενα συμφέροντα, τα πάθη, οι κακίες και η διαστρέβλωση της αποστολής των διαφόρων θεσμών της κοινότητας. Η δράση εκκινεί με τον θάνατο του καθηγητή Ραλλίδη, ενός ανθρώπου που ήθελε να εκτελεί υπεύθυνα τα καθήκοντά του και να αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους μαθητές του.

Στην παράσταση δύο γυναίκες παρατηρούν κριτικά τα όσα συμβαίνουν και τα καταγράφουν επιδιδόμενες σε ένα παιχνίδι υπόδησης ρόλων, μέσα από το οποίο μεταφέρουν τα λόγια των προσώπων του διηγήματος και παρωδούν τη μικροπρέπεια ορισμένων εξ αυτών. Προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σε μια κοινωνία στην οποία οι άνδρες κάνουν κουμάντο, απορρίπτοντας τα πρότυπα που συναντούν γύρω τους και συνθέτοντας τα δικά τους για την εξυγίανση της κοινωνίας.

Πώς εβρεθήκαμε εδώ πέρα;

Ένα θέατρο ντοκουμέντο με στοιχεία μυθοπλασίας και ένα εν εξελίξει ντοκιμαντέρ ενώνονται σ’ ένα δρώμενο που ερευνά τη ζωή των εξόριστων γυναικών στο νησί Τρίκερι από το 1948 έως το 1952, κατά το τέλος του εμφυλίου πολέμου και τα χρόνια που τον ακολούθησαν.

Μια πρωτότυπη δραματουργία και μουσική σύνθεση βασισμένες στην ιστορική έρευνα, σε μαρτυρίες, γράμματα, συνεντεύξεις κοντινών συγγενών, τραγούδια και ποιήματα των εξορίστων -αλλά και στη δική μας προσπάθεια να συνομιλήσουμε μαζί τους, προσεγγίζοντας τις γυναίκες αυτές όχι ως ηρωικά μνημεία αλλά ως ανθρώπους. Σε μια συνθήκη εξορίας μπορούν η συλλογική ζωή και η έννοια της κοινότητας να αποτελέσουν ζωογόνο πηγή και μορφή αντίστασης; Και φτάνοντας στο σήμερα: πώς μπορεί η ιστορική μνήμη και η συνάντηση με το παρελθόν να αποτελέσει εφόδιο για το παρόν; Πώς μπορεί ο άνθρωπος ν’ αντικρίσει το συλλογικό, διαγενεακό τραύμα και να φανταστεί ένα ριζικά άλλο μέλλον;

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
Στρατόπεδα γυναικών, Βικτωρία Θεοδώρου, 1975, Ένα κλωνάρι ανθισμένο ρείκι, Βίργω Βασιλείου, εκδόσεις Θεμέλιο, 1999, Τρίκερι, Σχέδια 1948–1953, Βίργω Βασιλείου, εκδόσεις Θεμέλιο/Εικόνα, 1998, Γυναίκες από όλη την Ελλάδα, Κατερίνα Χαριάτη-Σισμάνη, εκδόσεις Εστία, 1977, Ερμάρια του χρόνου, Αγγελική Γαρίδη, εκδόσεις Αρχείο, 2018, Ποιήματα Βικτωρίας Θεοδώρου, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, Το δίλημμα και το τίμημα των γυναικών της αντίστασης, Τασούλα Βερβενιώτη, Τα Ιστορικά, αρ. 31, 1999, Μακρόνησος: Μαρτυρία και Μαρτυρίες γυναικών, Τασούλα Βερβενιώτη, Εκδόσεις Φιλίστωρ, 2000, Μνήμες και αμνησίες των αρχείων και των μαρτυριών για τον ελληνικό εμφύλιο. Η Αθήνα και η επαρχία, η Ηγεσία και τα μέλη, Τασούλα Βερβενιώτη, εκδόσεις Επίκεντρο, 2008, Μια ζωή σαν τόσες άλλες, Γλυκερία Σακελίων-Χατζή, 1985, Υλικό συνεντεύξεων από Τασούλα Βερβενιώτη, Καινούργιος ουρανός, ντοκιμαντέρ, Ομάδα Συλλογική Μνήμη, Κινηματογραφικό συνεργείο ΔΣΕ, Φωτογραφικό αρχείο Νίκου Μάργαρη, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, Φωτογραφικό υλικό, Ο.Π.Ι.ΒΟ. –Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου.

Ευχαριστούμε από καρδιάς:
Την Τασούλα Βερβενιώτη, το Γιώργο Φάρα, την Ομαδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου Ο.Π.Ι.ΒΟ, τη Μαρία Καδδίτη, την Αγγελική Γαρίδη, το Θανάση Πουλόπουλο, την Αγγελική Σπανού, τον Βασίλη Κωνσταντόπουλο, την Έφη Κουτσιάδου, την Αντωνία Πρόκα, την Ελεάνα Χατζάκη, τον Βαγγέλη Σκουφάκη, τον Κοσμά Κότσι, το Γιώργο Διαμαντόπουλο ,την Κωνσταντίνα Ευθυμιάδου και το Kóka Handmade, την Μένη Τσίγκρα, την Άννα Πιάτου, τον Κωνσταντίνο Ζηργάνο, την Εύη Κάιλα, τον Γιάννη Αγγελόπουλο.

9:43 Μη ακριβές αντίγραφο

Ένα έργο μυθοπλασίας για τον Άνθρωπο, που προσπαθεί ακόμη να νοηματοδοτήσει την ύπαρξή του ενώ ταυτόχρονα μεταβαίνει –χωρίς σαφή όρια ή εγγυήσεις– σε μια μετανθρωπιστική εποχή.

Τρία πρόσωπα εισέρχονται στην αίθουσα ενός μουσείου αναζητώντας ξεκούραση από την τιμητική εκδήλωση για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα, που γίνεται μερικούς ορόφους παραπάνω και στην οποία είναι καλεσμένοι. Όλοι περιμένουν το τελευταίο γλυπτό να καταφθάσει. Οι ήρωες σύντομα θα ανακαλύψουν ότι δεν μπορούν να δραπετεύσουν από την αίθουσα.

Καθώς το έργο εξελίσσεται, αρχίζουν να διαφαίνονται και να συγκρούονται οι διαφορετικές στάσεις ζωής των χαρακτήρων. Ο Άνδρας Α΄ προσεγγίζει το νόημα ως κάτι που μπορεί και πρέπει να κατασκευαστεί, ακόμη και τεχνητά· ο Άνδρας Β΄ το αποδομεί διαρκώς, αρνούμενος κάθε μορφή παρηγορητικής αφήγησης· ενώ η Γυναίκα Γ΄ βιώνει την ένταση της πεπερασμένης ανθρώπινης εμπειρίας, ταλαντευόμενη ανάμεσα στην ανάγκη για πίστη και στην αδυναμία της. Οι σκηνές του έργου λειτουργούν ως διαδοχικές δοκιμές νοηματοδότησης της ζωής, της τέχνης, της ιστορικής συνέχειας και του ανθρώπινου μέλλοντος και οδηγούν τους χαρακτήρες στη συνειδητοποίηση ότι το νόημα δεν προϋπάρχει, αλλά παράγεται αποκλειστικά από τον ίδιο τον άνθρωπο και παύει να υφίσταται χωρίς αυτόν. Η επίγνωση αυτή δεν παρουσιάζεται ως λύτρωση, αλλά ως διπλή εμπειρία απελευθέρωσης και ευθύνης, ανοίγοντας το ερώτημα για το τι χάνεται και τι διακυβεύεται σε έναν κόσμο που τείνει να υπερβεί τον άνθρωπο, καθιστώντας τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού κόσμου όλο και πιο ασαφή.

Οι γυναίκες της Αλκυονίας

Μια θεαματική περιήγηση στον υγρότοπο της Λέρνας.

Η ΄Ηρα, μέσα από τη φωνή της Nalyssa Green, ξαναζωντανεύει τις γυναίκες της μυθολογίας που ενσαρκώνει η χορεύτρια Ειρήνη Αλεξίου και καλεί τους θεατές σε μια μουσικοχορευτική περιπλάνηση στο υγρό στοιχείο του μοναδικού αυτού τόπου.

Η Ήρα επιστρέφει στον τόπο της και παίρνει μορφή μέσα από το τραγούδι της Nalyssa Green. Η Ειρήνη Αλεξίου, περφόρμερ και χορογράφος της παράστασης, επιστρέφει, με τη σειρά της, στον τόπο καταγωγής της και στην αγαπημένη της Λέρνα. Η ηλεκτρονική μουσική του Θάνου Κοσμίδη συνοδεύει την παράσταση από την αρχή και η εικαστικός Βάσω Τζούτη ντύνει κάθε γυναίκα του μύθου. Οι στίχοι και η σκηνοθεσία του Γιώργου Σαχίνη ξαναγράφουν τον μύθο της Λέρνας με έμφαση στο υδάτινο στοιχείο. Οι Γυναίκες της Αλκυονίας καλούν το κοινό σε μια πρωτότυπη περιήγηση σε μια διαδρομή ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς.

Στο Άργος, ο μύθος βάζει την Ήρα και τον Ποσειδώνα να διεκδικούν τη γη. Οι τοπικοί ποταμοί αποφασίζουν ότι η γη του Άργους ανήκει στην Ήρα. Μα ο Ποσειδώνας ρίχνει την οργή του και εξαφανίζει τα νερά τους. Μόνο τα νερά της λίμνης Αλκυονίας γλιτώνουν. Βρίσκεται ακόμη εκεί, απύθμενη, μυθική δίοδος στον Κάτω Κόσμο, φωλιά της Λερναίας Ύδρας, αφετηρία της περιπατητικής μας περιπλάνησης.

Από τη λίμνη, στον ποταμό Ποντίνο και ως τη θάλασσα, οι θεατές ακολουθούν την Ήρα στη διαδρομή του νερού. Αναδύονται γνωστές και άγνωστες γυναικείες μορφές της μυθολογίας που αγωνίστηκαν, τόλμησαν, αμφισβήτησαν, άντεξαν και οδηγήθηκαν στην αθανασία, αφήνοντας το ίχνος τους στο νερό και στη μνήμη του τόπου. Τα τραγούδια της Ήρας σε ηλεκτρονική μουσική κινούν τις γυναίκες που χορεύουν στο τοπίο φωτίζοντας τον μυθικό αυτό τόπο δίπλα στο Αρχαιολογικό Χώρο Λέρνας.

Σε ένα παρόν με λιγοστό νερό, η ομορφιά και αντοχή του υδάτινου κύκλου συνδέεται με την ομορφιά και αντοχή του ανθρώπου, όταν είναι πραγματικά άνθρωπος. «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ὅταν ἄνθρωπος ᾖ» είναι ο στίχος του Μενάνδρου και η θεματική του προγράμματος του ΥΠΠΟ «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» όπου εντάσσεται η περιπατητική αυτή παράσταση.

Αναλογικό σώμα

Η παράσταση Αναλογικό σώμα εστιάζει στον ίδιο τον άνθρωπο: στη δύναμη και την ευθραυστότητά του, στην ικανότητά του να προσαρμόζεται, να αντέχει και να υπερβαίνει τις προκλήσεις της ύπαρξής του στον φυσικό κόσμο. Μέσα από μια καθαρή και ουσιαστική κινητική έρευνα, η παράσταση διερευνά οργανικά, νευρολογικά και ψυχικά τις συνθήκες επιβίωσης και μετασχηματισμού του ανθρώπινου σώματος. Αντλώντας έμπνευση από τις διαχρονικές υπαρξιακές κρίσεις της ανθρωπότητας, το έργο στρέφει το βλέμμα στη σύγχρονη εποχή και στις προκλήσεις που γεννά η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη. Κεντρικό άξονα αποτελεί η ολοένα στενότερη σχέση ανθρώπου και μηχανής, όχι μόνο μέσω των αισθήσεων αλλά και μέσα από την ενσωμάτωση τεχνολογικών συσκευών στο ίδιο το σώμα. Το Αναλογικό σώμα προτείνει έναν καλλιτεχνικό στοχασμό πάνω στη φύση του ανθρώπου σήμερα, υποστηρίζοντας πως το σώμα παραμένει το τελευταίο οχυρό του αναλογικού ανθρώπου.

Θέλω να ξέρω για ποιο πράγμα μιλάς όταν κοιμάσαι

Η παράσταση Θέλω να ξέρω για ποιο πράγμα μιλάς όταν κοιμάσαι, σε δραματουργία και σκηνοθεσία Δήμητρας Δερμιτζάκη, εστιάζει στα όνειρα ανθρώπων που βίωσαν ή βιώνουν εμπόλεμες συνθήκες. Η δραματουργία της αναπτύσσεται ως σύνθεση τέτοιων ονείρων: αφετηρία αποτελούν οι διηγήσεις του Emil Szittya 27 όνειρα στη διάρκεια του πολέμου 1939-1945. Μαζί τους συνυφαίνονται ονειρικές μαρτυρίες που προέκυψαν από σύγχρονες συνομιλίες με ανθρώπους που έχουν βιώσει πρόσφατα τον πόλεμο, καθώς και όνειρα καταγεγραμμένα από λογοτέχνες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τρεις ερμηνευτές κινούνται μέσα από διαδοχικές, γλυπτικές στάσεις και διασχίζουν μια διαδρομή στον αρχαιολογικό χώρο του Ηραίου Περαχώρας, αφηγούμενοι σπαράγματα τραυματισμένων ονείρων. Κάθε όνειρο εγκαταλείπεται ως προσφορά σε μια τελετουργική πορεία προς το ιερό της Ήρας Ακραίας.

Η έκθεση της Ήρας Σπαγαδώρου αποτελείται από αποτυπώσεις σπαραγμάτων. Πρόκειται για χάρτινες αφηγήσεις, ανολοκλήρωτες, ελλειπτικές εν τη γενέσει τους, όπως τα όνειρα, που πασχίζουν να αποκαλύψουν μια συμπαγή εικόνα, έναν ολοκληρωμένο χάρτη για τον άνθρωπο.

Λυσιστράτες

Η παράσταση Λυσιστράτες προσεγγίζει την κωμωδία του Αριστοφάνη ως ένα βαθιά πολιτικό και ανθρωποκεντρικό έργο, αναδεικνύοντας τη δύναμη του συλλογικού λόγου, της συνεργασίας και της ειρηνικής γυναικείας αντίστασης απέναντι σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο βίας.

Η ερευνητική αυτή προσέγγιση του αρχαίου δράματος, με επίκεντρο την τελετουργία και την ορχηστρική κυκλική σπείρα, πλαισιώνεται από μουσικά γλυπτά-κρουστά, τα οποία λειτουργούν ταυτόχρονα ως μουσική και εικαστική εγκατάσταση, υπηρετώντας τον ρυθμό του κειμένου. Δημιουργείται έτσι ένας κοινός παλμός, μέσα στον οποίο ο λόγος, ως μουσική, ενεργοποιεί τη χωρική μνήμη του αρχαίου θεάτρου ως τόπου κοινοτικού συντονισμού και συλλογικής εμπειρίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το σώμα λειτουργεί ως όργανο ρυθμού, μνήμης και κοινής βιωματικής πράξης, ενώ οι ηθοποιοί εναρμονίζονται με τον σκοπό του έργου, υπηρετώντας μια θεμελιώδη αρχή της ομαδικής τέχνης του θεάτρου και της κληρονομιάς του αρχαίου δράματος, όπως αυτή αντηχεί στους τόπους των Ασκληπιείων.

Το Εκκλησιαστήριο της Αρχαίας Μεσσήνης αποτελεί τον τόπο έρευνας της παρούσας εργασίας· ένα ζωντανό πεδίο αναζήτησης της σχέσης ανάμεσα στον λόγο, τον ρυθμό, το σώμα, τον χώρο και τη συλλογική μνήμη.

Πνοή φωτός

Η Πνοή φωτός είναι μια τοποειδική και συμμετοχική παράσταση χοροθεάτρου, ειδικά σχεδιασμένη για τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου και το ιερό του Απόλλωνα. Με αφετηρία τη συμβολική της επτάχορδης λύρας του Απόλλωνα, το έργο οργανώνεται ως μια τελετουργική διαδρομή επτά σταδίων, όπου η μουσική, ο χορός, ο λόγος, η φωνή και το φως συνθέτουν μια εμπειρία μετάβασης από τη διάσπαση προς την αρμονία.

Η κορινθιακή μυθολογία συνομιλεί με τη σύγχρονη ανάγκη του ανθρώπου να ξαναβρεί το μέτρο του σε έναν κόσμο υπερδιέγερσης, τεχνολογικής επιτάχυνσης και κοινωνικής διάσπασης. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή τοπικών χορωδιών, εθελοντών και του κοινού, η παράσταση μετατρέπει τον αρχαιολογικό χώρο σε τόπο συλλογικής μνήμης, ρυθμού και επανασύνδεσης.

Διάλειμμα θερινής νυκτός

Μια παράσταση χορού και μουσικής εμπνευσμένη από το ομώνυμο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ.

Όσον αφορά το ομότιτλο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, αντλείται επιπλέον δραματουργικό υλικό από το τέλος του, την ιδέα δηλαδή της παράστασης μέσα στην παράσταση, και από την όλη θεματική του ονείρου όπως την πραγματεύεται ο Άγγλος ποιητής και κατά συνέπεια από τη σχέση του ονείρου με την καλλιτεχνική δημιουργία.

Με τη συνοδεία ακουστικής και ηλεκτρικής κιθάρας, μπάσου, ντραμς και φωνής, οι πέντε χορευτές και χορεύτριες εκτελούν ακολουθίες κινήσεων σε διάφορους συνδυασμούς. Η σπονδυλωτή χορογραφία δεν στοχεύει σε μια αφηγηματική αναπαράσταση των αναφορών αλλά, αντίθετα, βασικό μέσο της θα αποτελέσει το έντονο και ποικιλόμορφο κινητικό λεξιλόγιο σε συνομιλία με μικρά αποσπάσματα πρόζας που θα εισαγάγουν το κοινό στα μέρη της παράστασης. Το μπαλέτο αντιπαραβάλλεται και συνομιλεί με κινήσεις κάθε είδους παράγοντας μια ιδιόμορφη γλώσσα που συντονίζεται αρμονικά με τη μουσική και αναζητά την απόλυτη συγκέντρωση στην κινητική γραφή και τον έλεγχο του χορευτικού οργάνου, δηλαδή του ανθρώπινου σώματος.

Εκ κορμού

Η παράσταση Εκ κορμού είναι μια σύγχρονη μουσικοδραματουργική σύνθεση για τέσσερις γυναικείες φωνές, πιάνο και τρομπόνι, βασισμένη σε μορφές της αρχαίας τραγωδίας. Η Φαίδρα, η Ιφιγένεια, η Αντιγόνη και η Κασσάνδρα εμφανίζονται όχι ως μυθικές ηρωίδες, αλλά ως ανθρώπινες συνειδήσεις που φέρουν τη μνήμη, την επιθυμία, τη θυσία, την πράξη και την αλήθεια.

Μέσα από πολυφωνικές συνθέσεις, εναλλαγές σόλο και χορικών στιγμών, ο αρχαίος λόγος συναντά τη σύγχρονη μουσική δημιουργία, μετατρέποντας τη σκηνή σε χώρο εσωτερικού διαλόγου και συλλογικής εμπειρίας. Η μουσική λειτουργεί ως οργανικό στοιχείο της δραματουργίας, όπου ο ήχος και η σιωπή συνδιαμορφώνουν τη δράση.

Το έργο διερευνά τη γυναικεία φωνή ως τόπο αντίστασης και ευθύνης, θέτοντας στο επίκεντρο το διαχρονικό ερώτημα της ανθρώπινης στάσης απέναντι στην αλήθεια και τη συνύπαρξη.