Event Category: Θέατρο

Οι επιζώντες

Μια πρωτότυπη δραματουργική και μουσική σύνθεση, που απορρέει από το μυθιστόρημα του Γιώργου Θεοτοκά Ασθενείς και οδοιπόροι. Αποτυπώνοντας την κρίση αξιών της μεταπολεμικής Ελλάδας, αναρωτιόμαστε ακόμα και σήμερα: θα παραμείνουμε πνευματικά «Ασθενείς» ή θα γίνουμε «Οδοιπόροι» έστω και μέσα στην οδύνη;

Τρεις ηθοποιοί, ως συλλογική συνείδηση, εστιάζουν στους επιζώντες ήρωες που αναζητούν νόημα σε έναν κόσμο ασταθή. Παλεύουν να αφήσουν πίσω τους τις μνήμες και, ως «ραβδοσκόποι», να ανακαλύψουν την πηγή της αγάπης. Αναμετρώνται με την υπαρξιακή σύγκρουση ιδεολογίας και πράξης, ονείρου και πραγματικότητας. Παράλληλα, η σύγχρονη μουσική εντείνει την εσωτερική αγωνία, υπογραμμίζοντας την πορεία τους προς την ελευθερία.

Πρόθεσή μας να συνομιλήσουμε με τη σύγχρονη ελληνική νεότητα που μεγάλωσε στην κρίση, είτε ως Ασθενής στην ψηφιακή ακινησία είτε ως Οδοιπόρος, μετατρέποντας την ανασφάλεια σε δράση και πίστη για ζωή. Ως στόχο έχουμε να αναδείξουμε την ελευθερία ως ηθική της πράξης, δικαιώνοντας τον Μένανδρο: «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ».

13ος Άθλος

Λευκόγκριζη μεγαλούπολη: ψηλή δόμηση, χαμηλός ορίζοντας. Αντιηρωική εποχή, σαν τη σημερινή. Εμπόδια, διλήμματα και παγίδες που απαιτούν προσωπικούς και συλλογικούς άθλους για να ξεπεραστούν. Κάτω από τη σκιά της άγνοιας, της κόπωσης και των φόβων τους, πέντε πρόσωπα κατορθώνουν να συνδεθούν, ανακαλύπτοντας μέσα τους νέες δυνάμεις.

Μια ωδή στους αφανείς ήρωες του κόσμου, ένα πρωτότυπο θεατρικό έργο, με αφορμή τον μύθο του μέγιστου των ηρώων, του ημίθεου Ηρακλή, που, διχασμένος ανάμεσα στη θεϊκή προέλευση και την ανθρώπινη ευαλωτότητα, με όπλα τη ρώμη, το μυαλό –και την ενοχή– τιθασεύει και εξημερώνει την ανεξέλεγκτη φυσική αγριότητα. Άλλοτε ακατανίκητοι, άλλοτε τραγικοί, άλλοτε κωμικές καρικατούρες, οι ήρωες αναμετρώνται με τις έννοιες του δικαίου, της αλληλεγγύης και τελικά της υπέρβασης, του Άθλου.

Ένα γλυκόπικρο υπαρξιακό νεονουάρ με απροσδόκητη δράση, συναντήσεις, ζωώδεις παρουσίες και απουσίες, ιστορίες από την αρχαία Ελλάδα και την Ιαπωνία, συγκρούσεις, διλήμματα και απρόσμενη αισιοδοξία.

Σχώρα με

Η παράσταση Σχώρα με είναι μια θεατρική και μουσική σύνθεση βασισμένη σε τέσσερα διηγήματα του Σωτήρη Δημητρίου, εκ των οποίων τα τρία ανήκουν στη συλλογή Μια Μαρίνα Τζάφου και το τέταρτο, το «Σχώρα με», που είναι και ο τίτλος της παράστασης, στη συλλογή Η φλέβα του λαιμού.

Δύο γυναίκες που συνδέονται βαθιά μεταξύ τους σμίγουν ύστερα από χρόνια σε έναν χώρο γεμάτο μνήμες. Ανάμεσα σε αφηγήσεις, σιωπές, τραγούδια και μικρές καθημερινές ιστορίες, ξεδιπλώνονται βιώματα ξενιτιάς, απώλειας και αποχωρισμού, ενώ πρόσωπα που λείπουν μοιάζουν να επιστρέφουν για λίγο μέσα από τη μνήμη και τον λόγο.

Με λιτά σκηνικά μέσα και ζωντανή μουσική επί σκηνής, η παράσταση δημιουργεί μια ατμόσφαιρα οικεία και τελετουργική, αντλώντας στοιχεία από την ηπειρώτικη μουσική παράδοση και τον κόσμο ενός επαρχιώτικου σπιτιού. Ο λόγος κινείται ανάμεσα στην αμεσότητα της προφορικής αφήγησης και σε πιο ποιητικές στιγμές, καθώς οι δύο γυναίκες προσπαθούν να πλησιάσουν ξανά η μία την άλλη και να σταθούν απέναντι σε όσα έμειναν ανολοκλήρωτα.

Ακριβούλα μου

Σύνθεση τεσσάρων διηγημάτων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με κεντρικό άξονα τη γυναίκα

[…] και κανείς δεν [τα] βλέπει πια, παρά μόνον όσοι ήταν καθαροί τον παλαιόν καιρόν, και οι ελαφροΐσκιωτοι στα χρόνια μας.

Δύο γυναίκες, η μία ώριμη και η άλλη πολύ νέα (μήπως είναι η ίδια;), σε ύψωμα μεγάλο, σχεδόν αδιάβατο ή κάπου στην άκρη της θάλασσας, ανάμεσα σε κάποιους χειροποίητους μικρούς φάρους, φροντίζουν τη φλόγα τους: λένε μια ιστορία, ώσπου να ξημερώσει. Είναι η Ακριβούλα, εννιά χρονών, και ένας μικρός θάνατός της, εκεί στο πέρασμα. Κι άλλες μορφές γύρω της, καντηλάκια ταπεινά, ιστορίες για μια χαμένη αθωότητα, μορφές σαν άνθη του γιαλού (αμμοθίνες) που έλαμψαν μια στιγμή κι έπειτα χάθηκαν, τις πήρε το κύμα – και ανάμεσά τους η παρηγορητική μορφή του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Σε όλους τους ανθρώπους βλέπω τον εαυτό μου

Μια ψυχή επιστρέφει στον πλανήτη Γη και παρατηρεί αλλά και επηρεάζει τους ανθρώπους. Τρεις τυχαίοι άνθρωποι, άγνωστοι μεταξύ τους, με την αλληλεπίδραση της ψυχής αρχίζουν να βιώνουν καταστάσεις, να ανακαλούν μνήμες και λάθη από το παρελθόν τους και να μεταμορφώνονται προς το καλύτερο. Εικόνες, ήχοι, τραγούδια και φωνές ξεπηδούν σαν αναμνήσεις αλλά και σαν οδηγοί στον δρόμο τους προς το μέλλον. Μέσα από όλη αυτή την εμπειρία ο καθένας τους στο τέλος επαναπροσδιορίζει τον «πραγματικό» άνθρωπο, και καταλαβαίνουν ότι ο καθένας τους είναι μοναδικός, αυθεντικός και πρέπει να αγκαλιάσει τον εαυτό του για να μπορεί να αγκαλιάσει και τους συνανθρώπους του. Μέσα από την αλληλεπίδραση του πραγματικού με το φανταστικό εξελίσσονται και μέσα από το παρελθόν και το παρόν βρίσκουν την ελπίδα για ένα φωτεινό ανθρώπινο μέλλον.

Η διαθήκη του καθηγητή

Η παράσταση βασίζεται στο διήγημα «Η διαθήκη του καθηγητή» από τη συλλογή Το τέλος της μικρής μας πόλης (1963) του Δημήτρη Χατζή. Στο διήγημα αναδεικνύεται με οξυδέρκεια το πώς συμπεριφέρονται οι έχοντες εξουσία σε μια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας.

Με μελαγχολικά κωμικό τρόπο προβάλλονται ανάγλυφα τα αντικρουόμενα συμφέροντα, τα πάθη, οι κακίες και η διαστρέβλωση της αποστολής των διαφόρων θεσμών της κοινότητας. Η δράση εκκινεί με τον θάνατο του καθηγητή Ραλλίδη, ενός ανθρώπου που ήθελε να εκτελεί υπεύθυνα τα καθήκοντά του και να αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους μαθητές του.

Στην παράσταση δύο γυναίκες παρατηρούν κριτικά τα όσα συμβαίνουν και τα καταγράφουν επιδιδόμενες σε ένα παιχνίδι υπόδησης ρόλων, μέσα από το οποίο μεταφέρουν τα λόγια των προσώπων του διηγήματος και παρωδούν τη μικροπρέπεια ορισμένων εξ αυτών. Προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σε μια κοινωνία στην οποία οι άνδρες κάνουν κουμάντο, απορρίπτοντας τα πρότυπα που συναντούν γύρω τους και συνθέτοντας τα δικά τους για την εξυγίανση της κοινωνίας.

Πώς εβρεθήκαμε εδώ πέρα;

Ένα θέατρο ντοκουμέντο με στοιχεία μυθοπλασίας και ένα εν εξελίξει ντοκιμαντέρ ενώνονται σ’ ένα δρώμενο που ερευνά τη ζωή των εξόριστων γυναικών στο νησί Τρίκερι από το 1948 έως το 1952, κατά το τέλος του εμφυλίου πολέμου και τα χρόνια που τον ακολούθησαν.

Μια πρωτότυπη δραματουργία και μουσική σύνθεση βασισμένες στην ιστορική έρευνα, σε μαρτυρίες, γράμματα, συνεντεύξεις κοντινών συγγενών, τραγούδια και ποιήματα των εξορίστων -αλλά και στη δική μας προσπάθεια να συνομιλήσουμε μαζί τους, προσεγγίζοντας τις γυναίκες αυτές όχι ως ηρωικά μνημεία αλλά ως ανθρώπους. Σε μια συνθήκη εξορίας μπορούν η συλλογική ζωή και η έννοια της κοινότητας να αποτελέσουν ζωογόνο πηγή και μορφή αντίστασης; Και φτάνοντας στο σήμερα: πώς μπορεί η ιστορική μνήμη και η συνάντηση με το παρελθόν να αποτελέσει εφόδιο για το παρόν; Πώς μπορεί ο άνθρωπος ν’ αντικρίσει το συλλογικό, διαγενεακό τραύμα και να φανταστεί ένα ριζικά άλλο μέλλον;

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
Στρατόπεδα γυναικών, Βικτωρία Θεοδώρου, 1975, Ένα κλωνάρι ανθισμένο ρείκι, Βίργω Βασιλείου, εκδόσεις Θεμέλιο, 1999, Τρίκερι, Σχέδια 1948–1953, Βίργω Βασιλείου, εκδόσεις Θεμέλιο/Εικόνα, 1998, Γυναίκες από όλη την Ελλάδα, Κατερίνα Χαριάτη-Σισμάνη, εκδόσεις Εστία, 1977, Ερμάρια του χρόνου, Αγγελική Γαρίδη, εκδόσεις Αρχείο, 2018, Ποιήματα Βικτωρίας Θεοδώρου, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, Το δίλημμα και το τίμημα των γυναικών της αντίστασης, Τασούλα Βερβενιώτη, Τα Ιστορικά, αρ. 31, 1999, Μακρόνησος: Μαρτυρία και Μαρτυρίες γυναικών, Τασούλα Βερβενιώτη, Εκδόσεις Φιλίστωρ, 2000, Μνήμες και αμνησίες των αρχείων και των μαρτυριών για τον ελληνικό εμφύλιο. Η Αθήνα και η επαρχία, η Ηγεσία και τα μέλη, Τασούλα Βερβενιώτη, εκδόσεις Επίκεντρο, 2008, Μια ζωή σαν τόσες άλλες, Γλυκερία Σακελίων-Χατζή, 1985, Υλικό συνεντεύξεων από Τασούλα Βερβενιώτη, Καινούργιος ουρανός, ντοκιμαντέρ, Ομάδα Συλλογική Μνήμη, Κινηματογραφικό συνεργείο ΔΣΕ, Φωτογραφικό αρχείο Νίκου Μάργαρη, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, Φωτογραφικό υλικό, Ο.Π.Ι.ΒΟ. –Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου.

Ευχαριστούμε από καρδιάς:
Την Τασούλα Βερβενιώτη, το Γιώργο Φάρα, την Ομαδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου Ο.Π.Ι.ΒΟ, τη Μαρία Καδδίτη, την Αγγελική Γαρίδη, το Θανάση Πουλόπουλο, την Αγγελική Σπανού, τον Βασίλη Κωνσταντόπουλο, την Έφη Κουτσιάδου, την Αντωνία Πρόκα, την Ελεάνα Χατζάκη, τον Βαγγέλη Σκουφάκη, τον Κοσμά Κότσι, το Γιώργο Διαμαντόπουλο ,την Κωνσταντίνα Ευθυμιάδου και το Kóka Handmade, την Μένη Τσίγκρα, την Άννα Πιάτου, τον Κωνσταντίνο Ζηργάνο, την Εύη Κάιλα, τον Γιάννη Αγγελόπουλο.

9:43 Μη ακριβές αντίγραφο

Ένα έργο μυθοπλασίας για τον Άνθρωπο, που προσπαθεί ακόμη να νοηματοδοτήσει την ύπαρξή του ενώ ταυτόχρονα μεταβαίνει –χωρίς σαφή όρια ή εγγυήσεις– σε μια μετανθρωπιστική εποχή.

Τρία πρόσωπα εισέρχονται στην αίθουσα ενός μουσείου αναζητώντας ξεκούραση από την τιμητική εκδήλωση για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα, που γίνεται μερικούς ορόφους παραπάνω και στην οποία είναι καλεσμένοι. Όλοι περιμένουν το τελευταίο γλυπτό να καταφθάσει. Οι ήρωες σύντομα θα ανακαλύψουν ότι δεν μπορούν να δραπετεύσουν από την αίθουσα.

Καθώς το έργο εξελίσσεται, αρχίζουν να διαφαίνονται και να συγκρούονται οι διαφορετικές στάσεις ζωής των χαρακτήρων. Ο Άνδρας Α΄ προσεγγίζει το νόημα ως κάτι που μπορεί και πρέπει να κατασκευαστεί, ακόμη και τεχνητά· ο Άνδρας Β΄ το αποδομεί διαρκώς, αρνούμενος κάθε μορφή παρηγορητικής αφήγησης· ενώ η Γυναίκα Γ΄ βιώνει την ένταση της πεπερασμένης ανθρώπινης εμπειρίας, ταλαντευόμενη ανάμεσα στην ανάγκη για πίστη και στην αδυναμία της. Οι σκηνές του έργου λειτουργούν ως διαδοχικές δοκιμές νοηματοδότησης της ζωής, της τέχνης, της ιστορικής συνέχειας και του ανθρώπινου μέλλοντος και οδηγούν τους χαρακτήρες στη συνειδητοποίηση ότι το νόημα δεν προϋπάρχει, αλλά παράγεται αποκλειστικά από τον ίδιο τον άνθρωπο και παύει να υφίσταται χωρίς αυτόν. Η επίγνωση αυτή δεν παρουσιάζεται ως λύτρωση, αλλά ως διπλή εμπειρία απελευθέρωσης και ευθύνης, ανοίγοντας το ερώτημα για το τι χάνεται και τι διακυβεύεται σε έναν κόσμο που τείνει να υπερβεί τον άνθρωπο, καθιστώντας τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού κόσμου όλο και πιο ασαφή.

Χρυσός δίσκος

Η παράσταση Χρυσός δίσκος εμπνέεται από την πραγματική ιστορία του Golden Record, που έστειλε η ΝASA στο διάστημα το 1977, με τις αποστολές Voyager. Ο Χρυσός δίσκος περιείχε φωτογραφίες, σχέδια και ηχητικά ντοκουμέντα από τη Γη, σε μια προσπάθεια της επιστημονικής ομάδας να επικοινωνήσει με τον ενδεχόμενο εξωγήινο πολιτισμό και να του μεταφέρει μια εικόνα για την ανθρώπινη ζωή. Πενήντα χρόνια μετά, η παράσταση επιστρέφει σε αυτό το ιστορικό γεγονός για να θέσει εκ νέου το ερώτημα: Τι είναι σήμερα το «ανθρώπινο»;

Η παράσταση κινείται ανάμεσα στο θέατρο ντοκουμέντο, τη μυθοπλασία και το μουσικό θέατρο, χρησιμοποιώντας ιστορικές αφηγήσεις, προσωπικές ιστορίες και ζωντανή μουσική. Το έργο, εκκινώντας από το αρχείο του Χρυσού δίσκου, διερευνά πώς μπορούμε να μιλήσουμε σήμερα για την ιστορία της ανθρωπότητας. Ο Χρυσός δίσκος επανέρχεται μισό αιώνα μετά την εκτόξευσή του στο διάστημα, σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος και η καταστροφή κατακλύζουν την καθημερινότητά μας.

Φοινικιά ή Το χέρι που ονειρεύεται

Στο μεταίχμιο ημέρας και νύχτας, ένας άδειος αρχαιολογικός χώρος μετατρέπεται σε πεδίο υπαρξιακής τελετουργίας. Δύο γυναίκες, αφανείς υπάλληλοι καθαρισμού, εισέρχονται στον χώρο για τη βάρδια τους. Καθώς απομακρύνουν τη σκόνη, η μηχανική εργασία μεταμορφώνεται —κατά τον Γκαστόν Μπασλάρ— σε μια πράξη δημιουργίας: «το χέρι που φροντίζει, αρχίζει να ονειρεύεται».

Με όχημα το εμβληματικό ποίημα Φοινικιά του Κωστή Παλαμά, η παράσταση υφαίνει έναν διάλογο ανάμεσα στο Μνημειακό και το Εφήμερο. Υπό τον ζωντανό ήχο της μουσικής, ο ιαμβικός δεκατρισύλλαβος γίνεται ο ρυθμοθέτης της δράσης, μετατρέποντας τον μόχθο σε χορογραφία. Οι δύο γυναίκες, ως «γαλάζια λουλούδια» στη σκιά της Ιστορίας, στοχάζονται πάνω στη θνητότητα και την ανάγκη του ανθρώπου να αρθρώσει λόγο μπροστά στο Αιώνιο. Μια σκηνική σύνθεση για την ιερότητα της φροντίδας και την ανθρώπινη πνοή που επιμένει να ανθίζει ανάμεσα στη σιωπή των μνημείων και τη φθορά του χρόνου.