Αντλώντας έμπνευση από τον Βυσσινόκηπο του Άντον Τσέχοφ, εκεί όπου το τέλος μιας εποχής συναντά τον φόβο για το άγνωστο μέλλον, ο Σταφιδόκαμπος μεταφέρει την ιστορία στον κάμπο του Νομού Ηλείας, σε έναν τόπο όπου η μνήμη μοιάζει να έχει ποτίσει το χώμα. Η οικογένεια Πουλοπούλου επιστρέφει στο οικογενειακό κτήμα έπειτα από ένα μεγάλο διάστημα απουσίας στο εξωτερικό και βρίσκεται αντιμέτωπη με οικονομικά αδιέξοδα, οικογενειακά μυστικά και σιωπές, την απειλή της πώλησης ενός τόπου που κουβαλά την ιστορία και την ταυτότητά της. Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο την απώλεια μιας περιουσίας, αλλά το πέρασμα από έναν κόσμο που χάνεται σε έναν άλλο που γεννιέται.
Με αφορμή το σύμβολο του Σταφιδόκαμπου, η παράσταση ερευνά τι σημαίνει ρίζα, σπίτι και πατρίδα σήμερα, φωτίζοντας τις οικονομικές και συναισθηματικές μορφές εκμετάλλευσης, τη σύγκρουση γενεών και εποχών, αλλά και την ανθρώπινη ανάγκη να κρατηθεί κανείς από κάτι που μοιάζει να χάνεται για πάντα.
Η περιπατητική κινητική και ηχητική εγκατάσταση Σειρήνες, ένα συλλογικό τραγούδι χαρτογραφεί ένα τοπίο σωμάτων, χορών, μελωδιών και τραγουδιών, εγγράφοντας τη διαδρομή της μέσα από μια σειρά μεταβατικών δράσεων και καταστάσεων. Σαν μια τελετουργία τού σήμερα, συνομιλεί με τις εσωτερικές μας επιθυμίες, τη μελαγχολία μας στο τώρα και με ένα συλλογικό πένθος για αυτά που έχουν ήδη χαθεί.
Με αναφορά στη διττή σημασία της λέξης «σειρήνα» –ως παραπλάνηση και αποπλάνηση στον μύθο, αλλά και ως προειδοποιητικό σήμα– μια χορο(ω)δία γυναικών μετατρέπεται σε σύγχρονες «σειρήνες» που αφουγκράζονται το παρόν και φαντάζονται ένα μέλλον. Μια επίκληση στο τώρα, σαν κραυγή αγωνίας, και ταυτόχρονα σαν μια πρόσκληση συνεύρεσης και συνομολογίας.
Στην Αρχαία Ολυμπία, τον ιερό τόπο του «αγωνίζεσθαι», η παράσταση επιχειρεί να φωτίσει τον διαχρονικό αγώνα της γυναίκας για τη δική της «θέση στο στάδιο». Όχημά μας, η ιστορία της Καλλιπάτειρας, της γυναίκας που έμεινε στην ιστορία επειδή τόλμησε –αψηφώντας τη θανάσιμη απαγόρευση της αρχαιότητας– να μεταμφιεστεί σε άνδρα για να μπει στο στάδιο προκειμένου να δει τον γιο της να αγωνίζεται στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Στην παράσταση, η φωνή της επιστρέφει ως μνήμη ενός σώματος που δικάστηκε επειδή ξεπέρασε τα όρια του φύλου του, ενώ παράλληλα βλέπουμε τρεις γυναίκες σήμερα να προπονούνται, να πέφτουν, να σηκώνονται, να αναμετρώνται με τα όρια του σώματός τους. Ο ρυθμός, η επιμονή, η επανάληψη, ο κίνδυνος της πτώσης μετασχηματίζονται σε μια χορογραφία που μιλά για την ισορροπία που προσπαθεί να κατακτήσει η γυναίκα ανάμεσα στο επιτρεπόμενο και το επιθυμητό, στο αόρατο και το ορατό, μέσα από έναν αγώνα που ακόμα συνεχίζεται.
Μια πολυσύνθετη παράσταση μουσικού θεάτρου υπό τον τίτλο ΡΩ. στην άκρη του Χρόνου παρουσιάζει το φετινό καλοκαίρι η Ορχήστρα και Χορωδία ΙΩΝΙΑ της Νέας Ιωνίας Βόλου. Η δεκατριμελής ορχήστρα παραδοσιακών οργάνων, η εικοσαμελής μεικτή χορωδία και έντεκα ηθοποιοί προσφέρουν στο κοινό ένα τελετουργικό ταξίδι, εκεί όπου η παράδοση συναντάει το σήμερα.
«Ο άνθρωπος δεν είναι άνθρωπος αν καθόλου δεν φοβάται, ο άνθρωπος είναι άνθρωπος επειδή φοβάται, επειδή πέφτει και λυγίζει κι όμως σηκώνεται ξανά και πάλι συνεχίζει». Με αφορμή τον στίχο του Μενάνδρου «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ» και έμπνευση από την Κυρά της Ρω, η δική μας Ρω είναι ο Φύλακας της Αγάπης. Στέκεται στην άκρη του Χρόνου, λίγο πριν τελειώσει ο κόσμος, και φυλάει την Αγάπη. Σύμμαχός της, ο Χορός, οι άνθρωποι που εκφράζουν τον φόβο, την ελπίδα, τη χαρά της, αλλά και τον διάλογο με την κοινωνία και τις φωνές της. Στην εποχή μας, όπου ο πόλεμος μαίνεται παντού και με όλους τους τρόπους, η παράσταση προσκαλεί το κοινό σε μια τελετουργία ειρήνης, για να θυμηθούν από την αρχή, όλοι μαζί, να φυλάνε την Αγάπη.
Η ΑΝΑΣΚΑΦΗ / EXCAVATION αποτελεί μια πρωτότυπη τοποειδική παράσταση και εικαστική εγκατάσταση in situ, που μετατρέπει το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου σε χώρο βιωματικής αναζήτησης. Με αφετηρία τη μετάβαση από τον Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου προς τη μόνιμη έκθεση, το έργο οργανώνεται ως διαδρομή από την επιφάνεια προς το βάθος: πομπή, είσοδος, παρατήρηση, ανασκαφή, τεκμηρίωση, έκθεση. Στον πυρήνα της παράστασης βρίσκεται η παραλληλία ανάμεσα στη στρωματογραφία του εδάφους και τη στρωματογραφία της ανθρώπινης μνήμης. Μέσα από έναν σκηνικό μονόλογο, το έργο συνομιλεί με τα εκθέματα και με την εικαστική εγκατάσταση του «Σκάμματος», αναδεικνύοντας το θραύσμα ως ενεργό τεκμήριο φθοράς, απώλειας, αντοχής και φροντίδας. Η παράσταση προτείνει μια μύηση της προσοχής, όπου ιστορική μνήμη, σώμα και κοινή εμπειρία συναντώνται μπροστά στο ανθρώπινο ίχνος.
Μια βάρκα στη μέση της σκηνής, δύο ηθοποιοί και ένας μουσικός συνθέτουν έναν σκηνικό κόσμο εμπνευσμένο από ποιήματα της Μέσης Ανατολής που μιλούν για το ταξίδι της προσφυγιάς. Η θεατρική περφόρμανς βασίζεται σε αληθινές μαρτυρίες προσφύγων και μεταναστών, ενώ στη διάρκεια του έργου ακούγονται ηχογραφημένες φωνές των ίδιων των ανθρώπων που αφηγούνται τις εμπειρίες τους στη μητρική τους γλώσσα. Μέσα από αφηγήσεις, πολυγλωσσικά ηχοτοπία και μουσικές εμπνευσμένες από τους τόπους καταγωγής τους, το έργο φωτίζει το τραύμα του εκτοπισμού, τον φόβο της απώλειας, αλλά και την επίμονη ανάγκη του ανθρώπου να ελπίζει και να συνεχίζει. Η θάλασσα μετατρέπεται σε τόπο αγωνίας και προσευχής, έναν ενδιάμεσο χώρο όπου η ανθρωπιά δοκιμάζεται διαρκώς, αλλά εξακολουθεί να αναζητά τρόπο να υπάρξει μέσα από την αλληλεγγύη, τη μνήμη και την ελπίδα.
Ένας θίασος. Τρεις ηθοποιοί. Ένα τσέλο.
Σε μια εποχή που επαναπροσδιορίζεται η σχέση των καλλιτεχνών με την τέχνη τους και με την επιβίωσή τους, ένας θίασος τριών ηθοποιών και ένας μουσικός αναμετρώνται με το εμβληματικό κείμενο του Τσέχοφ. Η παράσταση, δομημένη πάνω στην αρχή του «θεάτρου μέσα στο θέατρο», μετατρέπει τη σκηνή σε ένα πεδίο υπαρξιακής σύγκρουσης. Γιατί ο Γλάρος είναι ένα έργο για το ίδιο το θέατρο, την τέχνη, τη ματαιοδοξία και την αποτυχία. Μέσα από τη δραματουργική συμπύκνωση, αναδεικνύεται η απέλπιδα προσπάθεια για επικοινωνία και το χάσμα που δημιουργεί η ηλικία και η σύγκρουση ανάμεσα στις παλαιότερες και τις νεότερες γενιές.
Επί σκηνής δύο άνδρες, μία γυναίκα και ένα τσέλο εναλλάσσουν ρόλους, αποτυπώνοντας την πιο προσωπική εξομολόγηση του δημιουργού περί αισθητικής και ζωής. Η παράσταση γίνεται ένας ζωντανός καθρέφτης για την αγωνία της ύπαρξης μέσα από τη δημιουργία, τη φθορά της καθημερινότητας και τη ζωτική ανάγκη για έκφραση απέναντι στις αδιαπραγμάτευτες ανάγκες της πραγματικότητας.
Υπάρχει αντρικός και γυναικείος «προορισμός», έμφυλες κλίσεις και ταλέντα; Είναι οι θετικές επιστήμες, η φαρμακευτική, η αρχιτεκτονική, η αστροφυσική κατάλληλες για κορίτσια;
Άνοιξη 1960, Μεσολόγγι. Μια ομάδα μαθητριών του Γυμνασίου Θηλέων διασχίζει τους δρόμους της πόλης αντιδρώντας στην ίδρυση Πρακτικού Γυμνασίου αποκλειστικά στο Αρρένων που θα απέκλειε τις ίδιες από τα μαθήματα θετικής κατεύθυνσης. Μια ιστορία γυναικών που γεννήθηκαν στην ελληνική περιφέρεια μετά το τέλος του Πολέμου, πάνω στο ξέσπασμα του Εμφυλίου, και οραματίστηκαν για τον εαυτό τους μια ζωή ισότιμη με τους άντρες. Κορίτσια αυτόφωτα και γι’ αυτό παράξενα για την εποχή τους αλλά και για τη δική μας, με τους έμφυλους ρόλους να ορίζουν ακόμα, παρά τον επιδερμικό τους μετασχηματισμό, το κυρίαρχο εθνικό αφήγημα. Ένα έργο για τη νιότη και τα ταλέντα που η φύση κρύβει μέσα στους ανθρώπους αδιαφορώντας για τόπο, χρόνο, φύλο ή κοινωνικά ήθη. Μια πρωτότυπη παράσταση εμπνευσμένη από αληθινές (κι αληθινά ελληνικές) ιστορίες
* Οι σχολικές στολές των μαθητριών είναι ευγενική χορηγία του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.
H παράσταση ΑΙΝΙΓΜΑ αποτελεί μια ακροβατική-θεατρική περφόρμανς. Με πολύτιμα εργαλεία το θέατρο και τα εναέρια ακροβατικά, τρεις ερμηνευτές φέρνουν στο φως τον μύθο του Οιδίποδα. Ο μύθος, μέσα από μια σύγχρονη σκηνική ανάγνωση, ενημερώνει τη δημιουργική ενασχόληση με καίρια υπαρξιακά ζητήματα.
Όλα ξεκινούν και εξελίσσονται στο ακανθώδες πεδίο του Αινίγματος. Η Σφίγγα αιωρείται συνεχώς, υπενθυμίζοντάς μας τη διαρκή σύγκρουση μεταξύ του χάους και της λογικής, του αμετάβλητου πεπρωμένου και της ανθρώπινης βούλησης, τον επώδυνο δρόμο της αναζήτησης της αλήθειας και της αυτογνωσίας. Η Σφίγγα «βαδίζει» πάνω στα συντρίμμια του Οιδίποδα, εκτός και αν συμβαίνει το αντίθετο. Πάντοτε μέσα στα όρια του Αινίγματος που είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη ύπαρξη. Ποια είναι τα σημερινά Αινίγματα / Σφίγγες που καλούνται να απαντήσουν οι σημερινοί Άνθρωποι / Οιδίποδες; Ποιος γεννάει τα αινίγματα, το «Τέρας» ή ο Άνθρωπος; Η λύση του Αινίγματος είναι λύτρωση ή ύβρις;
Πώς θα ακουστεί ένα σύγχρονο κείμενο σε διάλογο με ένα παλιό, ένα απόσπασμα από το Άξιον Εστί μετά από μια προφορική μαρτυρία; Πώς θα μπορούσαν να συναντηθούν όλα αυτά με μια εμβληματική σύνθεση του Ντμίτρι Σοστακόβιτς για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Οι μουσικοί Φαίδων Μηλιάδης, Λαέρτης Κοκολάνης, Ενκέλα Κοκολάνη και Άγγελος Λιακάκης θα ερμηνεύσουν το Κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 8 του Σοστακόβιτς σε έναν ανοιχτό διάλογο με τον ηθοποιό Δημήτρη Μανδρινό.
Ένας νέος θεατρικός μονόλογος του Θοδωρή Ιωσηφίδη, προορισμένος για την τοποθεσία του Αρχαίου Θεάτρου της Πλευρώνας, θα επιχειρήσει να πει με λόγια αυτά που η μουσική παραδίδει με βιωμένο συναίσθημα. Πηγή για το έργο που συνομιλεί με τη μουσική θα αποτελέσουν μαρτυρίες επιζώντων, αλλά και λογοτεχνικά κείμενα που σχετίζονται με τον πόλεμο, παλαιότερα και νεότερα. Λογοτεχνικά και μουσικά μοτίβα μπλέκονται μεταξύ τους σε μια απόπειρα αναγνώρισης του συλλογικού τραύματος που αποτέλεσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.